حسن روحانی روز دوشنبه سفر دیپلماتیک خود را با سفر به سوئیس آغاز کرد و با مقامات این کشور درباره حفظ برجام به رایزنی پرداخت. براساس گزارش‌ها سفر روحانی به سوئیس و گفت‌وگوهایش با مقامات این کشور موفقیت‌آمیز بوده است. سفر روحانی به سوئیس و اتریش در شرایطی انجام شده که قرار است اروپا به‌زودی بسته حمایتی اقتصادی‌اش را با هدف حفظ برجام به ایران ارائه کند. از همین رو دیدارها و مذاکرات هیات ایرانی با مقامات این دو کشور اروپایی که طی مذاکرات هسته‌ای پایگاه مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ بودند، می‌تواند در آینده برجام تاثیرگذار باشد. به هر ترتیب حسن روحانی و هیات همراهش عصر روز سه‌شنبه خاک سوئیس را ترک کرده و وارد وین پایتخت اتریش شدند. مراسم استقبال رسمی از رئیس‌جمهوری نیز روز گذشته در کاخ هوفنهایم وین از سوی الکساندر فان دربلن، رئیس‌جمهوری اتریش انجام شد.

پس از آن مذاکرات خصوصی روحانی و الکساندر فان دربلن روسای‌جمهور دو کشور در کاخ هوفنهایم آغاز شد و در ادامه هیات‌های عالی‌رتبه ایران و اتریش با حضور روسای‌جمهوری دو کشور مذاکرات خود را برگزار کردند. همچنین روحانی و فان دربلن در یک نشست خبری مواضع خود را در قبال برجام و روابط دوجانبه اعلام کردند. سه‌شنبه شب نیز روحانی با حضور در جمع صمیمی ایرانیان مقیم اتریش با آنان دیدار و گفت‌وگو کرد. از سوی دیگر روز گذشته ۴ تفاهم‌نامه همکاری در زمینه‌های حمل‌و‌نقل، مدیریت منابع آب، انرژی‌های تجدیدپذیر و همکاری در زمینه معدن با حضور رئیس‌جمهوری و صدراعظم اتریش به امضا رسید. پیش از سفر روحانی به اتریش دفتر صدراعظم این کشور با صدور بیانیه‌ای اعلام کرده بود که این کشور و اتحادیه اروپا مصمم به حفظ قراردادهای بانکی با ایران در شرایط سخت کنونی هستند. دفتر سباستین کورتس همچنین روابط دوجانبه تهران- وین را از مهم‌ترین موضوع‌ها در جریان دیدارهای روحانی در وین عنوان کرده بود.

اتریش که از روز یکشنبه برای سومین بار ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا را به مدت ۶ ماه بر عهده گرفته، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سیاسی خود در اتحادیه اروپا می‌تواند دیگر کشورهای اروپایی را به افزایش سطح مناسبات اقتصادی با ایران تشویق کند. این کشور در سال‌های ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) و ۲۰۰۶ (۱۳۸۵) نیز ریاست دوره‌ای این اتحادیه را برعهده داشت. رئیس‌جمهوری قرار بود دو سال پیش نیز سفری به اتریش داشته باشد، اما آن سفر به دلایل امنیتی لغو شد. با این حال سفر دو روز گذشته روحانی به سوئیس و اتریش با حاشیه‌هایی از جمله ادعای دست داشتن چند ایرانی از جمله یک دیپلمات ایرانی درسوءقصد به همایش منافقین در پاریس و بازداشت آنها همراه شده است. همچنین به‌دنبال این ادعا مقامات اتریش روز سه‌شنبه از ایران خواستند تا مصونیت دیپلماتیک این دیپلمات را لغو کنند.

تصمیم به ادامه روابط تجاری

به هر حال روسای‌جمهوری اسلامی ایران و اتریش روز گذشته در یک نشست خبری بر ضرورت گسترش و تحکیم روابط دو کشور تاکید کردند.

به گزارش «ایرنا» حسن روحانی در این نشست خبری با اشاره به روابط دو کشور گفت: پس از برجام، تبادل هیات‌های فراوانی بین دو کشور انجام گرفته و امروز صدها شرکت اتریشی در ایران مشغول فعالیت هستند. اراده دو کشور در این مذاکرات این بود که ما باید روابط تجاری، اقتصادی، فرهنگی، منطقه‌ای و بین‌المللی خود را ادامه دهیم.رئیس‌جمهوری اسلامی ایران از برجام به‌عنوان یک توافق بسیار مهم برای ایران، اتحادیه اروپا و جهان نام برد و اظهار کرد: کار آمریکا خلاف قانون، مصوبات شورای امنیت و تعهدات چندجانبه است و بی‌تردید به ضرر آمریکا و ضرر دیگران خواهد بود، یعنی تصمیمی که آمریکا اتخاذ کرده به نفع هیچ‌کس نبوده و نیست و این جزو تصمیمات عجیبی است که حکومت و دولتی برخلاف منافع ملی خودش و برخلاف منافع ملی دیگران، تصمیمی را اتخاذ می‌کند. رئیس‌‌‌جمهور اضافه کرد: در مذاکرات امروز[دیروز] بر این نکته تاکید کردیم که دوران یکجانبه‌گرایی به سر آمده و کشوری نمی‌تواند درباره جهان و ملت‌های دیگر تصمیم بگیرد و استقلال و حاکمیت ملی کشورها را نقض کند؛ چراکه این برخلاف منشور، مقررات بین‌المللی و منافع جهان و صلح جهانی است.

روحانی مسائل مرتبط با منطقه حساس غرب آسیا را از دیگر موضوعات گفت‌وگو با مقام‌های اتریشی بیان کرد و گفت: در همین ارتباط درخصوص موضوعاتی همانند اقدامات تهران برای مبارزه با تروریسم و کمک‌ به مردم عراق و سوریه، لزوم کمک‌رسانی به مردم یمن و نقش مخرب بعضی از کشورها از جمله آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت‌وگو کردیم. روحانی در نشست مشترک هیات‌های عالیرتبه ایران و اتریش نیز گفت: امروز از اتحادیه اروپا انتظار می‌رود با صراحت بیشتری یکجانبه‌گرایی دولت آمریکا را محکوم کند.

تحریم‌های آمریکا، ناقض حقوق انسان‌ها

«الکساندر فان دربلن»، رئیس‌جمهور اتریش نیز در این نشست خبری، با ابراز تاسف از خروج آمریکا از برجام گفت: تحریم‌های ثانویه علیه ایران به اعتقاد ما و کمیسیون اتحادیه اروپا، فرامرزی و ناقض حقوق انسان‌ها است. او به روابط دیرینه دو کشور اشاره کرد و با تاکید بر اینکه روابط دیرینه ما فرای همکاری‌های اقتصادی و سیاسی است گفت: در اتریش ایرانیان زیادی زندگی می‌کنند، بعضا با تابعیت کامل ایرانی، بعضا اتریشی شدند و فکر می‌کنم برای شما خیلی آشنا است که حدود دو هزار پزشک در نظام سلامت اتریش با پیشینه ایرانی در حال فعالیت هستند.

رئیس‌‌‌جمهوری اتریش با اشاره به اینکه برجام هیچ‌‌وقت بر این اساس نبوده که تمامی مشکلات را حل کند و به اعتقاد وین، تنها پنجره‌‌‌‌ای را برای رسیدگی به دیگر مشکلات گشوده است، ابراز کرد: ما در گفت‌‌‌وگو با رئیس‌‌‌‌جمهوری ایران درباره طیف گسترده‌‌‌ای از مسائل دوجانبه و منطقه‌‌‌ای گفت‌‌‌وگو و تبادل‌نظر کردیم.وی درنشست مشترک هیات‌های عالی‌رتبه ایران و اتریش نیز با اشاره به تدوین نقشه راه روابط دو کشور در سال ۲۰۱۵ و علاقه‌مندی شرکت‌ها و فعالان اقتصادی اتریش برای حضور در فرصت‌های سرمایه‌گذاری و مشارکت در اجرای پروژه‌ها در ایران گفت: اتریش در هر شرایطی مصمم به حفظ و توسعه مناسبات و همکاری‌های خود با ایران است.

دیدار با صدراعظم اتریش

در ادامه رئیس‌جمهوری روز گذشته با صدراعظم اتریش دیدار کرد. روحانی سپس دریک نشست خبری گفت: برخی از کشورهای اروپایی بدهکاری تاریخی به یهودی‌ها دارند که ما به آن کار نداریم، ولی ملت یهود هم به ما بدهکار است. ایرانیان منجی یهود در بابل بودند و یهودی‌ها از این بابت همیشه مدیون  ایرانیان‌هستند و همواره در طول تاریخ و امروز روابط بسیار خوب و نزدیکی با یهودیان داشته و داریم. به گزارش «ایلنا» روحانی همچنین تاکید کرد: تا زمانی در برجام باقی می‌مانیم که از منافع آن برخوردار شویم. روحانی در ادامه گفت: امروز در مورد یمن با چهار کشور اروپایی در حال مذاکره هستیم.سباستین کورتز، صدراعظم اتریش نیز در نشست خبری مشترک روحانی تاکید کرد: از نظر ما موجودیت اسرائیل قابل‌مذاکره نیست. همچنین صدراعظم اتریش در مورد دیپلمات ایرانی بازداشت شده در آلمان با ادعای دست داشتن در تلاش برای بمب‌گذاری در نشست منافقین گفت: در مورد دیپلمات ایرانی با آقای روحانی صحبت کردیم و انتظار داریم شفافیت کامل ایجاد شود. از آقای روحانی متشکرم که تضمین دادند در این رابطه به ما کمک کنند.صدراعظم اتریش درپیامی در صفحه توییترخودنیز با تاکید بر اهمیت حفظ توافق هسته‌ای، خواستار پایبندی تمام طرف‌ها به تعهداتشان در این توافق شد.

آمادگی شرکت‌ها برای همکاری با ایران

حسن روحانی سه‌شنبه شب نیز در جمع ایرانیان مقیم اتریش در وین گفت: هدف دولت آمریکا انزوای ملت ایران بود، اما هزینه سنگینی پرداخت خواهد کرد و این اولین‌بار است که آمریکا علیه ملت ایران توطئه می‌کند که جز یکی دو کشور کوچک، حامی دیگری ندارد. به گزارش «ایرنا» رئیس‌جمهوری افزود: برخی کشورهای اروپایی در شرایط مختلف روابط مطلوبی با ایران داشتند و موضع‌گیری‌های آنها نسبت به کشور، انقلاب و نظام ایران معتدل‌تر و مناسب‌تر بوده که سوئیس و اتریش جزو این دسته از کشورهای اروپایی هستند. به همین جهت از میان کشورهای مختلفی که برای سفر از ما دعوت کرده بودند ترجیح دادیم اولین سفر اروپایی را در دولت دوازدهم و در این مقطع حساس از سوئیس و اتریش آغاز کنیم.

روحانی در بخش دیگری از سخنانش گفت: اگر ایران تخلفی کرده باشد، این آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است که باید آن را اعلام کند که این آژانس هم نه یکبار، بلکه ۱۱ بار صراحتا تکرار و تاکید کرده که ایران به‌طور کامل به تعهداتش عمل کرده است و همه کشورهای دیگر دنیا هم اعتراض و اعلام کرده‌اند که اقدام غیرقانونی آمریکا در خروج از برجام بر خلاف همه معاهدات جهانی بوده است. وی افزود: تا امروز هر شرکتی که اعلام کرده از ایران خارج خواهد شد، یک شرکت داخلی به تنهایی یا با همراهی یک شرکت خارجی دیگر، اعلام کرده که آماده است جایگزین آن شرکت خارجی شود. روحانی درادامه گفت: درست است که برخی شرکت‌های بزرگ اروپایی، برای ادامه همکاری با ایران دچار مشکل می‌شوند، اما همزمان شرکت‌های متوسط و کوچک که برای انتقال تکنولوژی و همکاری گزینه‌های مناسب‌تری هستند، برای همکاری با ایران اعلام آمادگی کرده‌اند. رئیس‌جمهوری همچنین گفت: درمذاکراتی که در سوئیس داشتیم مقامات و شرکت‌های این کشور اعلام کردند همکاری‌های تجاری و اقتصادی خود با ایران را حفظ کرده و حتی آنها را توسعه می‌دهند.

مذاکرات سازنده دربرن

همچنین رئیس‌جمهوری روز گذشته در یادداشتی، ملاقات با رئیس‌جمهوری سوئیس را حاوی توافقاتی برشمرد که نویدبخش آینده‌ای روشن در روابط دوجانبه است.به گزارش «ایسنا» او در این یادداشت با اشاره به مذاکرات دوستانه و سازنده با «الن برسه» در برن نوشت: دو کشور مصمم هستند ضمن احترام به حقوق بین‌الملل در زمینه‌های مختلف اقتصادی، تجاری، علمی، فناوری و گردشگری، همکاری نزدیک و هدفمندی باهم داشته باشند. توافقات صورت‌گرفته، نویدبخش آینده‌ای روشن در روابط دوجانبه است.