نوبخت که دیروز در تشریح ویژگی لایحه بودجه ۹۷، این لایحه را متفاوت با بودجه سنواتی گذشته خواند که با نوآوری‌هایی همراه است، با تاکید بر اینکه دولت در این لایحه به‌دنبال اصلاحات اقتصادی است، تاکید کرد که از اهداف مهم خود در لایحه بودجه صرف‌نظر نمی‌کنیم. به‌طور کلی دولتی‌ها در لایحه بودجه ۹۷، دو هدف مهم را مطرح کردند؛ نخست واقعی‌سازی پرداخت یارانه نقدی از طریق کنار گذاشتن پردرآمدها و دوم، ایجاد اشتغال از طریق اصلاح قیمت حامل‌های انرژی. کمیسیون تلفیق اما با منابع درآمدی مدنظر دولت برای تحقق کامل این اهداف به‌ویژه ایجاد اشتغال از طریق اصلاح قیمت حامل‌های انرژی مخالفت کرد. گفت و گوی «دنیای اقتصاد» با نمایندگان عضو کمیسیون تلفیق در زمان بررسی لایحه بودجه در این کمیسیون، از اثرگذاری نارضایتی معیشتی جامعه بر تصمیمات و مصوبات تلفیق حکایت داشت. با این همه دیروز نوبخت در پاسخ به این سوال «دنیای اقتصاد» که آیا دولت به‌دلیل نارضایتی‌های معیشتی که بخشی از آن به اعتراضات خیابانی اخیر منجر شد، از سیاست‌های مدنظر خود در بودجه همچون اصلاح قیمت حامل‌های انرژی برای ایجاد اشتغال عقب‌نشینی می‌کند، تاکید کرد: دولت از این سیاست‌ها عدول نمی‌کند.سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه همزمانی دو رخداد با هم دلیلی بر رابطه علت و معلولی نیست، گفت: در مورد بحث اشتغال ۷۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری شد که بخش کوچکی از آن به حامل‌های انرژی مربوط می‌شود. دولت به‌خوبی می‌داند که مطالبات واقعی مردم ایجاد اشتغال است و در این زمینه باید پاسخگو باشد و از این سیاست‌ها هم عدول نمی‌کند.

نوبخت در ادامه با تاکید بر این که براساس قانون هدفمندی یارانه‌ها باید قیمت حامل‌های انرژی اصلاح شود، گفت: در حال حاضر نیز منابع حاصل از اصلاح قیمت‌ها تنها صرف پرداخت یارانه نقدی می‌شود که ما این بار می‌خواستیم از محل افزایش قیمت بنزین، منابع حاصله را صرف اشتغال و نه یارانه نقدی کنیم. او همچنین گفت: برنامه ما برای اشتغال یک ساله نیست بلکه بلندمدت است و عدد اعلام شده برای منابع مالی جهت ایجاد اشتغال تنها برای سال ۹۷ است، اما برنامه ما برای اشتغال مستمر و بلندمدت خواهد بود. رئیس سازمان برنامه و بودجه در ادامه در پاسخ به سوال دیگری درباره استفاده از منابع صندوق توسعه ملی برای ایجاد اشتغال و نیاز به اذن رهبری، گفت: وظیفه دولت و مجلس این است که زمینه اشتغال جوانان را فراهم کنند اما آیا بدون سرمایه‌گذاری چنین امکانی وجود دارد؟ اگر شخصی راهی بلد است حتما به ما نشان دهد؛ چراکه ما به این راه بسیار نیاز داریم.

سخنگوی دولت با بیان اینکه سرمایه‌گذاری یا باید از داخل یا از خارج تامین شود، افزود: تا جایی که دستمان رسید که بتوانیم از سرمایه‌گذاری خارجی استفاده کنیم، این اقدام انجام شد. قرار نیست دولت پول صندوق توسعه ملی را برای خرج‌های جاری خود برداشت کند، بلکه قرار است با استفاده از منابع صندوق طرح سرمایه‌گذاری انجام شود که وظیفه صندوق این است که به این بخش‌ها پول دهد. نوبخت با بیان اینکه مقرر شد دولت برای طرح‌های عمرانی حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان از این منابع استفاده کند، افزود: قرار است مجموعه این منابع که در اختیار بخش خصوصی قرار می‌گیرد، برای اشتغال‌زایی استفاده شود.نوبخت با بیان اینکه مجلس مرجع قانون است، ادامه داد: قانون یعنی آنچه که مجلس تشخیص دهد و تصویب کند، لازم‌الاجرا است و ما در این زمینه با مجلس هماهنگ کرده‌ایم که آیا برای ایجاد یک میلیون و ۳۳ هزار فرصت شغلی و اتمام ۷۱ هزار پروژه از تسهیلات صندوق توسعه ملی برخوردار شویم یا خیر، که مجلس در این باره نظر خود را ارائه کرد.

یارانه‌‌ها

نوبخت درباره موضوع حذف یارانه‌بگیران پردرآمد براساس مصوبه کمیسیون تلفیق گفت: آیا در حال‌حاضر براساس تبصره ۱۴ قانون بودجه ۹۶، دولت مکلف نیست که یارانه ۲۴ میلیون از یارانه‌بگیران را قطع کند؟ آیا دولت چنین کاری کرده است؟ دولت تا زمانی که اطمینان حاصل نکند که کسی به یارانه نیاز ندارد یا برعکس احتیاج دارد، اقدام به قطع یارانه نمی‌کند.سخنگوی دولت تصریح کرد: در سال ۹۷ براساس توافق با مجلس در مورد یارانه‌ها تصمیم‌گیری می‌کنیم، ولی قطعا دولت یارانه هیچ فرد نیازمندی را قطع نمی‌کند.

افزایش نرخ ارز فروکش می‌کند

نوبخت با اشاره به افزایش اخیر نرخ ارز، با تاکید بر اینکه به روش‌های مختلفی تعادل عرضه در بازار در حال شکل‌گیری است، گفت: افزایش قیمت ارزهای خارجی در برابر پول ملی ما که نتیجه پول ملی است، به هیچ‌وجه از اهداف دولت نیست و دولت موافقت نخواهد کرد؛ بنابراین دولت نه‌تنها نفعی نمی‌برد، بلکه زیان می‌کند. اگر قیمت ارز بخواهد در دوره بلندمدتی بالا بماند، تورم را بالا ببرد، حتما با تمام توان در جهت واقعی کردن قیمت‌ها عمل می‌شود. نوبخت تصریح کرد این قیمت‌ها حباب است و افت می‌کند. دیر یا زود با سیاست‌های بانک مرکزی و توان دولت این نوسانات غیرواقعی و هیجانی فروکش می‌کند.سخنگوی دولت همچنین درخصوص اینکه دولت چه سیاست‌هایی برای کاهش فاصله فقر، فقر مطلق و نسبی در پیش دارد، افزود: سیاست‌مان این است که سطح مستمری تعیین می‌کنیم؛ به خانواده‌های یک نفره که تحت‌پوشش هستند ۱۹۳ هزار تومان در ماه و خانواده ۵ نفره ۷۰۰ هزار تومان پرداخت می‌شود. نوبخت تصریح کرد: بنا داریم طی ۴سال آینده همه افراد نیازمند را به خط مستمری برسانیم که تا پایان دولت کسی نباشد که زیر خط مستمری کمتر گرفته باشد.

مذاکره دفاعی نمی‌کنیم

نوبخت همچنین در پاسخ به سوالی درباره اظهارات مقامات فرانسوی مبنی‌بر طرح بحث موشکی با مسوولان ایرانی گفت: راجع به بنیه دفاعی یا ادوات نظامی هیچ‌کس این اجازه را ندارد در این‌باره مداخله کند، ما این را حق مسلم ملت ایران می‌دانیم و با هیچ‌کس مذاکره نمی‌کنیم؛ بنابراین  درباره بنیه دفاعی مذاکره‌ای صورت نخواهد گرفت. او افزود: مذاکره یعنی اینکه بنشینیم مانند برجام سلسله اهداف و نشست‌هایی داشته باشیم و این دلیل نمی‌شود که چنین مذاکراتی در ارتباط با بنیه دفاعی انجام شود.

فعالیت اقتصادی نیروهای مسلح

سخنگوی دولت همچنین در مورد عدم‌فعالیت اقتصادی نیروهای مسلح گفت: نیروهای مسلح وارد کارهای اقتصادی نمی‌شوند، صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح منابعی در اختیار دارد که بخشی از این منابع را به یک واحد تبدیل کرده است. او افزود:رهبری و رئیس‌جمهوری هم تایید کرده‌اند که آنچه که مرتبط است، اینکه کارهای اقتصادی نکنند، اشکالی ندارد. از منابع بورسی استفاده کنند و هردستگاه صرفا به ماموریتی که برای او ایجاد شده باید بپردازد.

 


 

انتقاد به میزان انتشار اوراق در سال 96

همچنان که گفته شد محمدباقر نوبخت دیروز برای ارائه گزارش عملکرد ۸ ماهه بودجه ۹۶ به بهارستان رفت. رئیس سازمان برنامه در این گزارش تاکید کرد: نرخ بیکاری از ۴/ ۱۲ درصد در سال ۹۵ به ۷/ ۱۱ درصد در ۱۰ ماه‌ابتدایی سال‌جاری کاهش یافت و رشد اقتصادی با احتساب نفت، طی همین مدت ۶/ ۵ درصد و بدون احتساب نفت ۶ درصد محقق شده است. نوبخت با اشاره به اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در بودجه ۹۶ گفت: در لایحه پیشنهادی دولت در سال ۹۶ اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای ۵۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بود، اما مجلس این عدد را به ۷۱ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان افزایش داد و تا ابتدای بهمن‌ماه توانستیم ۳۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان به طرح‌های عمرانی تخصیص دهیم که براساس گزارش خزانه کل کشور تا این تاریخ ۲۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان به پروژه‌های عمرانی اختصاص یافته است و بقیه منابع نیز از محل اوراق مشارکت و اسناد خزانه تامین می‌شود.با این همه یکی از مهم‌ترین نکاتی که سبب شد رئیس مجلس نسبت به آن در عملکرد بودجه ۹۶ انتقاد کنند موضوع انتشار اوراق بود. علی لاریجانی درخصوص انتشار اوراق مشارکت با بیان اینکه ما ۱۱۶ درصد اوراق منتشر کردیم، گفت: این بدان معنا است که از سد مدنظر جلوتر رفتیم و این خلاف برنامه است و حتما دیوان محاسبات باید به این مساله رسیدگی کند. او در مورد انتشار صکوک اجاره هم گفت: این مساله جدیدی است و باید بررسی شود. اگر در مدت ۸ ماه بیش از قانون از اوراق استفاده شده، یا باید بررسی شود یا اینکه تا پایان سال دیگر مورد استفاده قرار نگیرد.نوبخت با اشاره به انتقادات متعدد از سوی رئیس مجلس و روسای کمیسیون‌ها از انتشار اوراق مالی و پرداخت آن به پیمانکاران و دستگاه‌های اجرایی گفت: برای نمایندگان تشریح می‌کنم اگر بخواهید، اوراق مالی را کنار می‌گذاریم، اما دولت به جای آنکه اجازه دهد نقدینگی سرگردان به بازارهای ارزی، پولی و مسکن برود، با اجرای مصوبه مجلس در بودجه ۹۶ این نقدینگی را به پروژه‌های عمرانی هدایت کرده است. هرچند ما اصراری به انجام این کار نداریم و شما می‌توانید ردیف مربوطه را از بودجه حذف کنید مشروط بر آنکه محل درآمدی جدید غیر از منابع موجود در بودجه به دولت پیشنهاد دهید. رئیس سازمان برنامه و بودجه متذکر شد: دولت با در نظر گرفتن جمیع جهات اوراق مالی را طبق حکم بودجه ۹۶ واگذار می‌کند و انجام این کار با توجه به وضعیت درآمدی کشور غیرقابل اجتناب است؛ ولی شما می‌توانید آن را حذف کنید.رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در واکنش به انتقاد علی مطهری مبنی‌بر اینکه بودجه ۹۶ مجوز انتشار ۳۴ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت را داد، ولی ۳۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان با عملکرد ۱۱۴ درصد را به اجرا درآورده‌اید، گفت: مجلس در بندهای تبصره ۵ بودجه ۹۶ علاوه بر اوراق درج شده نوشت: «از سقف مذکور مستثنی است» و این یعنی دولت می‌تواند از محل سررسیدهای اوراق مالی، ۵ هزار میلیارد تومان تهاتر کند؛ بنابراین دولت مرّ قانون بودجه ۹۶ را اجرا کرده است.