• اقتصاد ایران در پسا‌جراحی

    محمد جندقی: «اصلاح قیمت‌ها»، «حذف یارانه‌‌‌ها»، «آزادسازی قیمت‌ها»؛ اینها بخشی از کلیدواژه‌‌‌های تازه‌‌‌وارد به اقتصاد ایران هستند؛ کلیدواژه‌‌‌هایی که در یک‌دهه گذشته همه‌گیر شدند.
  • تصمیمی در جهت رانت‌زدایی

    الهام حیدری /کارشناس اقتصاد سیاسی
    چند سال قبل در اتاق بازرگانی ایران نشست‌های ابتکاری تحت عنوان روز اقتصاد کشورهای مختلف برگزار می‌شد که در آن روز از فعالان اقتصادی در آن کشور، رایزنان بازرگانی و کارشناسان اقتصادی ما در آن کشور و همچنین سفیر و کارشناس اقتصادی سفارت کشور مربوطه دعوت به‌عمل می‌آمد که به معرفی اقتصاد آن کشور و زمینه‌های مناسب همکاری تجاری میان فعالان اقتصادی ایرانی و آن کشور بپردازند. در یکی از نشست‌های مذکور که روز اقتصاد کشور اکوادور بود، کارشناس اقتصادی‌شان یک پاور پوینت ۴۵ دقیقه‌ای ارائه داد که در آن مدام روی امکانات و ثروت عظیم کشورش که عبارت بود از آفتاب و موز تاکید می‌کرد و از این دو فقره آفتاب و موز به اصطلاح ادبا داستان‌ها گفت و حکایت‌ها کرد. نوبت به ارائه طرف ایرانی که رسید، یکی از فعالان اقتصادی کشورمان در آن نشست با غرور و افتخار اعلام کرد که اگر بخواهیم از ثروت و امکانات اقتصادی تنها یکی از استان‌های کشورمان برای مثال همدان، کرمان، سیستان‌وبلوچستان و... ارائه‌ای داشته باشیم برای هر استان دو ساعت زمان لازم داریم.
  • اصلاح قیمت‌ها با عبرت از گذشته

    مجتبی قاسمی/ استادیار حقوق و اقتصاد
    وضعیت نظام پرداخت یارانه در ایران که محصول دهه‌‌‌ها سیاستگذاری غلط اقتصادی بوده، از نظر توزیعی و تخصیصی، بسیار اسفناک است. از نظر توزیعی، به‌رغم پرداخت میلیاردها دلار در دهه‌‌‌های گذشته به صورت یارانه، توفیق معناداری در کاهش فقر و نابرابری حاصل نشده است.
  • سلاح ویران‌کننده‌ای به‌نام تورم

    پوراندخت نیرومند/ پژوهشگر اقتصادی
    می‌خواهم از چند بعد، به مساله آزادسازی اخیر قیمت‌ها به شیوه دکترین شوک و جراحی اقتصادی نگاه کنم:
  • تاثیر اصلاح یارانه‌ها بر بازار سرمایه

    مژده ابراهیمی: از هفته گذشته مبلغی به‌عنوان کمک‌معیشتی برای مردم واریز شد که البته این مبلغ مسدود ماند تا زمانی که خبرهایی مبنی بر گرانی چهار قلم اساسی، از جمله ‌‌‌مرغ، تخم‌مرغ، روغن و لبنیات اعلام شد و این اقلام تاثیر بسزایی بر اقتصاد و بازارسرمایه گذاشت. فعالان بازارسرمایه معتقدند، جراحی اقتصادی در دولت لازم بود؛ اما در خصوص چگونگی اجرای آن، نظرات بسیار متعددی مطرح است. با توجه به وضعیت فعلی که تکلیف برجام مشخص نیست و تحریم‌ها پابرجاست، انتظارات تورمی بالا خواهد رفت و قدرت خرید مردم کاهش خواهد یافت. اما از آن طرف، صنایعی که مربوط به اقلام گران‌شده هستند، در بورس به سوددهی خواهند رسید. البته در این بین، رشد دلار هم بسیار در جهش بازارسرمایه موثر خواهد بود. امروز در این پرونده از باشگاه اقتصاددانان، قصد داریم با استفاده از نظرات کارشناسان بازار سرمایه، تاثیر یارانه‌‌‌ها بر اقتصاد و به‌خصوص بورس تهران را جویا شویم.
  • تاثیر منفی در کوتاه‌مدت

    محمدیوسف امین‌داور /کارشناس بازارسرمایه
    تثبیت قیمت کالاها براساس ارز ترجیحی ۴۲۰۰تومانی باعث بروز عدم‌تعادل شدیدی در بخش‌هایی از اقتصاد شد. کمترین تاثیر آن، افزایش قاچاق به کشورهای همسایه و همچنین حصول سودهای موهومی برخی صنایع، نظیر ماکارونی و بیسکویت، از صادرات غیرمستقیم گندم و روغن بود.
  • سیاست ضدرقابتی کارآ نیست

    میثم فدایی/ مدیرعامل فرابورس ایران
    دولت‌‌‌ها در پی حمایت از اقشار مختلف جامعه در اثر شوک‌‌‌های اقتصادی، سیاست‌‌‌های مختلفی را در پیش می‌‌‌گیرند. تخصیص ارز ترجیحی، یکی از این سیاست‌‌‌هاست و سیاست تخصیص ارز به‌صورت ارزان و نرخ ثابت به واردات کالاهای اساسی همراه با نبود تعدیل قیمت این کالاها متناسب با شرایط تورمی می‌‌‌تواند، به افزایش مصرف این کالاها، افزایش قاچاق و در نهایت هدررفت منابع منجر شود. علاوه بر این، صنایع داخلی نیز قدرت رقابت خود را از دست می‌دهند و درنهایت صنایع استراتژیکی که وظیفه تولید این کالاها را دارند، از بازار خارج می‌شوند و وابستگی کشور افزایش می‌‌‌یابد.
  • مزایای اصلاح‌اقتصادی اما زمان نامناسب اجرا

    محمد پورتدین /کارشناس بازارسرمایه
    جراحی اقتصادی که به صورت حذف ارز ۴۲۰۰تومانی، ترجیحی و اصلاح نظام توزیع یارنه‌ها از سوی مدیران اقتصادی دولت سیزدهم مطرح شده است، مطالبه و درخواست کارشناسان اقتصادی دلسوز کشور طی سالیان گذشته بوده که خوشبختانه شجاعت انجام این امر در دولت رئیسی، آن هم در سال اول ریاست‌جمهوری‌اش جای تقدیر و تشکر دارد، اما توجه به چند نکته مهم در مسیر اجرای آن حائز اهمیت است.
  • دقت در اولویت‌های سرمایه‌گذاران

    فرشید زرین‌کیا /کارشناس بازارسرمایه
    دیدگاه‌های اقتصادی متعدد در دولت‌های مختلف، سبب شده است که در مقاطعی سیاست‌های حمایتی از دهک‌های پایین مورد توجه قرار گیرد و از سوی دیگر طرفداران اقتصاد آزاد، سیاستی متفاوت را اعمال کنند. تاثیر این مهم در بدنه جامعه و متغیرهای کلان اقتصادی به دلیل تغییرات مقطعی و سریع، سبب به وجود آمدن التهابات و تکانه‌‌‌های شدید شده است.
  • تکرار تجربه‌های گذشته؟

    احسان خاتونی/ کارشناس بازارسرمایه
    سرانجام انتظارها به سر رسید و شاهد حذف بخش بزرگی از ارز ۴۲۰۰تومانی در اقتصاد کشور بودیم. در حال حاضر، تنها دارو و نان مشمول این ارز هستند که پیش‌بینی می‌شود به‌زودی این دو کالا هم از شمولیت این ارز حذف شوند. رانت و فساد ارز ۴۲۰۰تومانی به حدی رسیده بود که دولت دیگر تاب تخصیص چنین ارزی را نداشت. به همراه این فساد، رشد قیمت‌های جهانی به دلیل بحران اوکراین و کسری شدید بودجه دولت نیز سبب شده بود تا منابع کافی برای تامین ارز ۴۲۰۰تومانی برای کل سال وجود نداشته باشد. بنابراین دولت چاره‌ای جز حذف این ارز از اقتصاد نداشت؛ اقدامی که اگرچه دیر انجام شد، اما لازم بود.
  • انتظار بازدهی در صنایع کوچک

    محمدرضا قاسمی /کارشناس بازارسرمایه
    تصمیم یکباره دولت در طرح یارانه‌ای جدید و عملا حذف تمامی کالاهای دریافت‌کننده دلار ۴۲۰۰تومانی (به‌جز نان) تقریبا غیرمنتظره بود؛ چرا که رشد همزمان قیمت و فروش نفت در یک‌سال گذشته و سابقه دولت‌ها در سرکوب نرخ‌ها در دوره اول فعالیت، پیش‌بینی‌ها از حذف دلار ۴۲۰۰تومانی را به ماه‌های پایانی سال و نهایتا در بعضی کالاهای کم‌اهمیت‌تر در سبد خانوار سوق می‌داد. هرچند در بودجه سال ۱۴۰۱ حذف دلار ۴۲۰۰تومانی دیده شده بود.
  • تصمیمی درست؛ اما از سر ناچاری

    سیاوش وکیلی /کارشناس ارشد بازارسرمایه
    در روزهای اخیر، شاهد افزایش یکباره قیمت برخی کالاهای اساسی و مشخصا روغن، مرغ، تخم‌مرغ و آرد، ناشی از تصمیم دولت در حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰تومانی بودیم که دولت در راستای کاهش اثرات اجتماعی افزایش قیمت‌ها، بلافاصله طرح افزایش یارانه‌ها را عملیاتی کرد. پس از آن، در برخی اظهارات و نوشتارها از اتفاق حذف ارز ترجیحی با عنوان جراحی اقتصادی یاد شد که همه دولت‌ها در سال‌های قبل به آن اشاره کرده بودند، اما واقعیت این است که جراحی اقتصادی باید از بینه‌ها و پشتوانه‌هایی مانند برنامه‌ریزی، هدف‌گذاری و زمان‌بندی اجرا برخوردار باشد، در حالی که چنین شواهدی دیده نمی‌شود.
  • حرکت در منطقه خطر

    ابوالفضل شهرآبادی /کارشناس بازارسرمایه
    اصولا پرداخت یارانه‌های غیر‌هدفمند در هر جامعه‌ای می‌تواند مشکل‌ساز باشد. در جامعه‌‌‌ ما که اقتصادی تورم‌زده دارد، وجود یارانه‌های غیر‌هدفمند بسیار مضر است و دولت‌ها در سال‌های گذشته، با اهداف عوام‌پسند و اصطلاحا پوپولیستی، یارانه‌هایی را به صورت پول نقد برای مردم واریز و اقتصاد تورمی را تشدید کردند.در اقتصاد تورمی، تزریق پول نقد به جامعه، به معنی «پول داغ» یا «پول تورمی» است که مستقیما وارد بازار خرید می‌شود و سطح تقاضا را بالا می‌برد که این اشتباه سال‌هاست در کشور انجام می‌شود و ماهانه چند هزارمیلیارد تومان به اسم یارانه به حساب مردم واریز می‌شود، مردم هم بلافاصله آن را در بازار خرج می‌کنند؛ یعنی همه رفتارها تورمی است.
  • در مسیر واقعی‌سازی قیمت‌ها

    سعید ذوالفقاری /کارشناس بازارسرمایه
    ابتدا باید به این موضوع اشاره کرد که حذف هرگونه رانت و قیمت‌گذاری در بلندمدت، باعث شفافیت و کارآیی بیشتر بازار سرمایه و گزارش‌های ناشران خواهد شد و این موضوع، تحلیل را برای فعالان بازار میسر و روشن‌تر خواهدکرد. اتفاقی که در حذف یارانه گندم، مرغ، برنج و لبنیات افتاد، باعث رشد مبلغ فروش شرکت‌های فعال در این حوزه خواهد شد که در کنار آن باید افزایش نرخ خرید مواد اولیه آنها را هم مدنظر قرارداد و با بررسی حاشیه سود ناخالص این شرکت‌ها به‌دور از هیجانات کاذب، اقدام به خرید و فروش کرد.
  • تبعات حذف ارز۴۲۰۰

    فرهنگ حسینی/ کارشناس بازارسرمایه
    پس از چهار سال، بالاخره ارز ۴۲۰۰تومانی از اقتصاد ایران حذف شده است. سیاست وضع ارز ثابت ۴۲۰۰تومانی از ابتدا نادرست و برهم‌زننده ثبات اقتصادی و فعالیت‌های تجاری بود. همچنین تقاضای بالای ارز برای واردات و تفاوت بسیار سبب از بین رفتن تعادل نسبی بازارها و انتفاع رانتخواران ارز ۴۲۰۰تومانی شد.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر