مستند زیر ذره‌بین

تبحر مستندساز در استفاده از این عناصر و توفیق و شکست او در این کار آن چیزی است که به داوری ما درباره یک کار مستند شکل می‌دهد. اما شما کمتر منبعی و نوشته‌ای می‌یابید که به شرح این عناصر پرداخته باشد و به همین سبب نقدهایی هم که درباره فیلم مستند نوشته می‌شوند میل می‌کنند به سمت نقد فیلم داستانی یعنی توجه به میزانسن و زاویه دوربین و … که در مستند اهمیت‌شان بسیار کمتر است تا در سینمای داستانی. به گمان من کار مستندساز به یک گزارشگری برای مطبوعات نزدیک‌تر است تا قصه‌گویی تصویری که کار کارگردان فیلم داستانی است. در واقع در بسیاری از فیلم‌های مستند، مستندساز یک خبرنگار تلویزیونی است. ما برای داوری درباره نیک و بد فیلم‌های مستند نیاز داریم عناصر تشکیل‌دهنده آن ـ از جمله مصاحبه ـ را بهتر بشناسیم. نمونه‌های موفق مصاحبه را بررسی کنیم و به لحاظ نظری موقعیت مصاحبه را زیر ذره‌بین بگذاریم. این کنکاش در نهایت هم به مستندسازان کمک خواهد کرد و هم به منتقدان فیلم مستند. این کتاب براساس تجربه شخصی نویسنده در حوزه فیلم‌های مستند در یک دهه اخیر نگاشته شده است. منظور از تجربه شخصی هم فیلم‌هایی است که دیده، هم بحث‌های نظری که درباره ماهیت و وزن فرهنگی و… سینمای مستند با دوستان و صاحب‌نظران حوزه سینمای مستند داشته و هم فیلم‌هایی که خود ساخته یا در ساختن آنها نقشی داشته است و همین طور تجربه در مقام مصاحبه‌شونده در برنامه‌های تلویزیونی، برای فیلم‌های مستند و برای مطبوعات یا خبرگزاری‌ها. از سوی دیگر حاصل تامل و اندیشه در این تجربه‌ها و کوششی برای طبقه‌بندی آنهاست. روش محبوب من یک رویکرد نیمه‌عملی ـ نیمه‌نظری است. تامل در فیلم‌هایی که می‌بینم و کارهایی که می‌کنم. هم این تجربه‌ها مهم‌اند و هم صرف وقت و انرژی برای اندیشیدن به آنها.

 

 

این مطلب برایم مفید است