دو خصیصه زبان‌دانی و زمان‌فهمی دکتر یونسی در جای‌جای ترجمه‌ها و آثار تالیفی‌اش دیده می‌شود. زبان‌دانی یونسی هم در زبان مبدا و هم در زبان مقصد آنچنان بود که ترجمه‌هایش بوی ترجمه نمی‌دادند. زبان روان و شیوا با لحن‌ها و سبک‌هایی درخور و متناسب متن شاخصه ترجمه‌های اوست. ابراهیم یونسی زمان‌فهم است؛یعنی درک و فهم درستی از زمان و زمانه خویش دارد و ضرورت‌های تاریخی و اجتماعی دوران خودش را به‌خوبی می‌شناسد. تالیف «هنر داستان‌نویسی»آن‌هم در زندان پاسخ به یکی از آن ضرورت‌هایی است که یونسی پیش از هر کس دیگری درکش کرده بود.  ضرورت درک اهمیت ژانر تاثیر‌گذار رمان را در همان ایام زندان درک می‌کند. ترجمه آرزوهای بزرگ چارلز دیکنز و اسپارتاکوس هوارد فاست محصول سال‌های زندان است.  آشنا کردن خواننده ایرانی با رمان، که پدیده‌ای غربی است، مدیون و وامدار یونسی است. از راه ترجمه‌های یونسی بود که با آثار درجه یک نویسندگانی همچون تامس هاردی، تام جونز، داستایوفسکی، ماکسیم گورکی، لارنس استرن و... آشنا شدیم. یونسی پنجه در پنجه رمان‌هایی انداخت که تا پیش از او کسی تاب هماوردی و ترجمه آنها را نداشت. از آن جمله می‌توان به تریسترام شندی اثر لارنس استرن اشاره کرد. تریسترام شندی، رمانی است با روایتی تودرتو و زبانی پیچیده که ابراهیم یونسی به خوبی از عهده ترجمه آن برآمده است.  شناخت‌نامه ابراهیم یونسی تلاشی است برای واکاوی شخصیتی که تمام عمر خود را صرف نوشتن کرد. کسی که بیش از ۸۰ عنوان ترجمه و تالیف را به کتابخانه ایران‌زمین تقدیم کرده است. کسی که پای استوار ترجمه ایران است. در کتاب پیش رو شخصیت چند بعدی ابراهیم یونسی چه به‌عنوان مترجم و چه به‌عنوان نویسنده و روشنفکر بررسی شده است و علاوه بر یادداشت‌هایی که

قلم به دستان نامدار ایران در وصف و رثایش نوشته‌اند و پیش‌تر در مطبوعات چاپ شده است، کسانی نیز یادداشت‌ها و مقالاتی اختصاصا برای این شناخت‌نامه نوشته‌اند. مقالات علمی و پژوهشی قابل تاملی نیز در باب ابراهیم یونسی داستان نویس و ابراهیم یونسی مترجم در این کتاب آمده است.