در روزهای اخیر و همزمان با شدت گرفتن جریان فروش در بورس و فرابورس، فضای گفت‌وگو‌ها درخصوص چرایی وجود دامنه نوسان در بازار سرمایه از گذشته داغ‌تر شده است. آنطور که بسیاری از کارشناسان می‌گویند در هیچ‌ بورسی قانونی برای محدود کردن دامنه نوسان وجود ندارد و تنها در کشور ما است که نمادها هم در جهت افزایش قیمت و هم در جهت کاهش آن محدود می‌شوند. این در حالی است که در بازارهای مالی مطرح بین‌المللی ترس از غلبه هیجان بر روند قیمت‌ها با ایجاد وقفه‌های معاملاتی کنترل می‌شود و هیچ نهاد ناظری به خود اجازه نمی‌دهد که ارزندگی یا عدم‌ارزندگی یک دارایی را با محدود کردن قیمت‌ها به فعالان و ذی‌نفعان بازار دیکته کند.

در ایران اما خط داستان آزادی بازار به نوع دیگری دنبال شده و در سال‌های گذشته بارها از طریق ایجاد محدودیت‌های قانونی از ریل خود خارج شده است. همین امر سبب شده تا از بدو شکل‌گیری بسیاری از قوانین تا به امروز، بحث‌ها و جدل‌ها حول این قوانین وجود داشته باشد. برخی از مهمترین این قوانین که نقش مهمی در تغییرات قیمتی بازار سرمایه ایفا می‌کنند، قانون حجم مبنا و دامنه نوسان قیمت‌ها هستند که در همراهی با هم توانسته‌اند به روند قیمت‌ها جهت بدهند. اولی تخصیص به‌موقع بهای مورد انتظار بازار را به تعویق می‌اندازد ودومی نیز با محدود کردن اختیار خریداران و فروشندگان به کلی خرد جمعی حاکم در بازار را زیر سوال می‌برد.

این کارکرد سبب شده تا برخی فعالان بازار سهام در روزهای اخیر و در مواجهه فشار فروش مسلط بر بازار مجددا به محدودیت‌های ناشی از به‌کارگیری دامنه نوسان معترض باشند. یکی از این معترضان سعید اسلامی‌بیدگلی، دبیر کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران است که در روز پنج‌شنبه با انتشار توییتی مبنی بر مشکل آفرین بودن دامنه نوسان در فرآیند کار تحلیلگران، به وجود محدودیت یاد شده اعتراض کرد. او در این توییت گفت: «دامنه نوسان فرآیند کشف قیمت را مختل و تحلیلگران را خلع سلاح می‌کند. می‌توان با بازتعریف نقش بازارگردان دامنه نوسان سهم شرکت‌های بزرگ را حذف کرد.»

همچنین از دیگر افرادی که در این روز به اعتراض به وجود دامنه نوسان پرداخت، مهدی رباطی مدیرعامل بورس بیمه ایران بود که سخنان خود را در شبکه اجتماعی توییتر اینگونه بیان کرد: «یکی از اصلی‌ترین دلایل هیجان در بورس و سفته‌بازی در روند مثبت و ترس در روزهای منفی دامنه نوسان و صف‌های کیلومتری است، برای پویایی بازار، سریع شدن اصلاح، حذف صف‌ و پررنگ‌تر شدن نقش تحلیل باید شکل فعلی دامنه نوسان تغییر کند. بورس اکنون به اصلاح ساختار جدی نیاز دارد.»  اما نگاهی عمیق‌تر به کارکردهای دامنه نوسان و تبعاتی که بر سر راه متعادل شدن عرضه و تقاضا ایجاد می‌کند حکایت از آن دارد که بازار سرمایه حالا پس از چندین سال با این قانون خو گرفته و به‌رغم آنکه مشکلات بسیاری را در جهت تشدید هیجان در معاملات صعودی یا نزولی پدید می‌آورد، به عاملی بدل شده تا بسیاری نیز از آن حمایت کنند.   مرتضی سجادی نیز در گفت‌وگوی خود با «دنیای‌اقتصاد» با حذف دامنه نوسان در شرایط فعلی مخالفت کرد و گفت:‌ بهتر است که محدوده دامنه نوسان بازتر شود چراکه در صورت حذف دامنه نوسان در شرایط فعلی فشار روحی وارده به فعالان بازار سرمایه زیاد خواهد بود و رفتار غیرعقلایی را تشدید می‌کند. باید توجه داشت که این عامل می‌تواند سرمایه را از بازار سرمایه خارج کند. در حال‌حاضر بسیاری از فعالان بازار بدون داشتن دانش مالی لازم جذب نمادهایی شده‌اند که ممکن است از ارزندگی کافی برخوردار نباشند.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: در حال‌حاضر قانون رفع گره معاملاتی برداشته شده است که نبود آن سبب شده تا بازه زمانی به تعادل رسیدن بازار در هاله‌ای از ابهام قرار گیرد. احیا آن قانون به‌علاوه افزایش دامنه نوسان شرکت‌ها می‌تواند به متعادل شدن بازار کمک کند.

ترین‌های بورس ترین‌های فرابورس اخبار مجامع
صنایع بورسی شرکت‌های بورسی بازار نفت
بازار طلا بازار فلزات بازار پتروشیمی‌ها
بورس کالا شاخص‌های بورس تحلیل بورس
این مطلب برایم مفید است
29 نفر این پست را پسندیده اند