به زعم این فعال اقتصادی، عرضه در بورس کالا قابلیت پیش‌بینی در بازار پسته را افزایش می‌دهد. به گفته رئیس اتاق بازرگانی کرمان عرضه این محصول در بورس کالا نه‌تنها قیمت را شفاف می‌کند و انسجامی در بازار داخل به وجود می‌آورد بلکه فضایی را فراهم می‌کند که بازیگران این بازار می‌توانند فعالیت‌های پسته را پیش‌بینی کنند؛ در حالی که اکنون نمی‌توانند این کار را انجام دهند.

مهم‌ترین مسائل باغداران و تاجران پسته در زمینه فروش و صادرات این محصول در حال حاضر چیست؟

مهم‌ترین مساله باغداران پسته در حال حاضر چه در داخل و چه صادرات، تامین مالی است به این دلیل که با خرده‌پا بودن تولیدکنندگان و نبود سیستم کاملی برای تامین مالی، تولیدکنندگان برای دسترسی به سرمایه مورد نیاز و پرداخت‌ دستمزد به منابع ارزان‌قیمت و قابل رقابت دسترسی نداشته و صادرکنندگان هم به همین نحو با مشکل مواجه هستند. چنانچه روش مدرن و شفافی برای تامین مالی به وجود آید، بخش بزرگی از مشکلات حل می‌شود و این نااطمینانی که بعضا منجر به عرضه محصول با قیمت‌هایی غیر از عرف بازار می‌شود، از بین می‌رود.

 بازار پسته در شرایط فعلی چه مشکلاتی دارد؟

علاوه بر مشکل تامین مالی، بازار پسته مشکلات دیگری هم دارد. از جمله این مشکلات عدم شفافیت در معاملات، نبود مراکز با استانداردهای شناخته‌شده و مورد وثوق سازمان‌ها و نهادهای فعال در بازار، چه برای فروشنده محصول پسته (که با عدم امکان برنامه‌ریزی برای در اختیار داشتن منابع مواجه است) و چه برای خریدار از لحاظ زمان، کیفیت و کمیت محصول برای برنامه‌ریزی به منظور ورود به بازار داخل یا صادرات است. این مسائل بسیار مهم هستند که گریبان این محصول استراتژیک و ارزآور کشور را گرفته‌اند.

 آیا عرضه پسته در بورس کالا می‌تواند مشکلات بازار پسته را کاهش دهد؟ این اقدام می‌تواند چه مزیت‌هایی برای باغداران و تاجران ایران فراهم کند؟

بورس یعنی مکانیزم شناخته‌شده همراه با شفافیت و نظارت. بنابراین این مسیر در دو بعد تامین مالی به روش‌های استاندارد و نرخ‌های رقابتی و سهولت دسترسی و همچنین شفافیت قراردادها، شناخته‌شده بودن طرفین قراردادها، استاندارد بودن محصول، کیفیت نگهداری کالا و اطمینان از وجود به موقع و ثبات در کیفیت می‌تواند جریان تجارت پسته را روشن‌تر و گردش مالی را سریع‌تر و اطمینان لازم را در هر دو سوی قرارداد ایجاد کند.

 آیا عرضه پسته در بورس کالا باعث خواهد شد مشکلات قیمت‌گذاری این محصول حل شود؟

دقیقا نقش اصلی بورس ایجاد مکانیزم‌های مشخص برای کشف قیمت واقعی کالا یعنی پسته است. در شرایط فعلی به تعداد فعالانی که به نحوی در خرید و فروش این محصول فعالیت می‌کنند، ممکن است قیمت‌ها متفاوت باشد. به همین نسبت مشکلات و سردرگمی و عدم اعتماد عرضه‌کننده پسته (تولیدکننده) و از طرفی خریداران زیاد است؛ ایجاد صحنه رقابت و فراهم شدن فرصت چالشی تعیین قیمت منتج به واقعی شدن یا به اصطلاح کشف قیمت می‌شود و می‌توان اطمینان داشت که هر نوع پسته با هر نوع کیفیت در سطح کشور و منطقه چه بهایی دارد و این قیمت ملاک انجام معاملات حتی در خارج از بورس کالا شده و تشویش و نگرانی‌ها را خواهد زدود.

 آیا می‌توان از طریق بورس قیمت‌گذاری در بازار بین‌المللی را در دست گرفت؟

بله، از این طریق می‌شود شرایط را برای همه فعالان صنعت پسته یکسان کرد و متاسفانه رقابتی که امروز در بازارهای بین‌المللی فعالان ما با خودشان دارند و باعث سوءاستفاده خریداران بین‌المللی شده، به نوعی دامپینگ محصولات پسته ایران در بازارهای جهانی توسط خودمان محسوب می‌شود. لذا کشف و اعلام قیمت پسته در بورس مانع از بروز این مشکل خواهد بود.

 چه مکانیزم‌هایی باید در بورس کالا برای عرضه محصول پسته فراهم باشد؟

روش‌های معمولی در بورس کالا وجود دارد که این روش‌ها متعدد است اما در شرایط فعلی دو روش عرضه وجود دارد، عرضه مستقیم و خرید یا امانت توسط مباشرانی که در نظر گرفته می‌شوند از باغداران یا دارندگان کالای پسته این خرید را انجام می‌دهند. این روش به این نحو است که در هر منطقه یک یا چند نفر از فعالان پسته که از شهرت و توانایی لازم در خرید، تامین بهای آن و پرداخت در وقت مقرر برخوردارند، انتخاب می‌شوند و آموزش لازم را فراگرفته و چنانچه از هر لحاظ مورد تایید بورس کالا قرار گرفتند معرفی می‌شوند.

قبلا با نظرخواهی از فعالان و بررسی شرایط روش‌های خرید و نحوه محاسبه و پرداخت‌ها و زمان‌بندی آنها و تضامین لازم که باعث اطمینان خاطر تولیدکنندگان باشد، تعیین، تنظیم و اعلام می‌شود. در طرف دیگر خریداران عمده که توانایی صادرات، فرآوری یا توزیع در داخل را داشته باشند، با مشخص بودن طرف معامله آنها (مباشران) و اطلاع از قیمت، کمیت و کیفیت پسته، می‌توانند به راحتی پسته مورد نظر خود را در رنج قیمتی اعلام‌شده خریداری کنند.اما روش دیگر صدور گواهی سپرده کالایی است که این روش بیشتر مورد نظر فعالان پسته و روشی کاملا مطمئن و سریع برای تامین نقدینگی است. در این روش فعالان خوشنام و مورد وثوق در هر منطقه به هر تعداد که لازم باشد، شناسایی شده و شرایط خاص فرد، توانایی، امانتداری و شهرت کاملا بررسی می‌شود. بررسی شرایط فیزیکی و امکان نگهداری پسته به‌صورت امانت نیز از جمله معیارهای شرکت بورس کالاست که خوشبختانه دقت نظر کافی در این مورد می‌شود و استانداردها تعریف شده و برای انبارها انطباق داده می‌شود و چنانچه از سالم و بهداشتی نگه داشتن پسته‌های امانتی در انبارها اطمینان حاصل شود، این انبارها و صاحبان آن، مسوول تایید صلاحیت شده معرفی می‌شوند.

به دلیل این دقت‌نظرها و حساسیت‌هایی که وجود دارد و همچنین رویکرد اتاق بازرگانی که حفظ منافع اعضای خود را در نظر دارد، از همه روش‌ها و مکانیزم‌هایی که این اطمینان و اعتماد را ایجاد کرده، حمایت می‌شود.در این روش دغدغه‌های فعالان پسته و سایر کالاهایی که در بورس کالا عرضه می‌شوند، مدنظر قرار گرفته و با این اقدام، موانع موجود پایان می‌یابند و به همین دلیل ما از این روش حمایت جدی و همه‌جانبه می‌کنیم.حالا با این اوصاف مکانیزم به این شکل است که تولیدکنندگان خرد پسته گواهی‌های نگهداری پسته خود را طبق فرمت‌های بورس کالا دریافت داشته و می‌توانند این گواهی‌ها را در بازار سرمایه به روش‌هایی که معمول است، ارائه و نقدینگی حاصل از آن را صرف امور جاری خود کنند. لذا فعلا این دو روش و مکانیزم عمل در این رابطه وجود دارد. البته باید به مقتضای زمان و وسعت بخشیدن به عرضه این کالا در بورس روش‌های متنوع‌تری به‌کار گرفت تا همه شرایط و سلایق و ضرورت‌های مورد نظر فعالان را مدنظر داشت.

  تولیدکنندگان چقدر از این موضوع استقبال خواهند کرد؟

این ابزار و فرصت جدید است. البته جدید برای این کالا و جوان برای کشور ما. طبیعی است که هر کاری در آغاز با یک عدم قطعیت و ابهام از سوی فعالان آن حوزه روبه‌رو است به‌خصوص اگر سرمایه‌های اجتماعی در جامعه‌ای ضعیف و اطمینان‌ها کمتر شده باشد. در این روزها به دلایل متعدد معاملات مبتنی بر اعتماد طرفین کمتر یا با ریسک انجام می‌شود لذا اعتماد به هر روش جدید تا اندازه‌ای سخت است در نتیجه نباید انتظار داشت در همان سال اول و مراحل اولیه، عمده پسته کشورمان از طریق بورس کالا عرضه شود. البته نباید دور از ذهن داشت که بازار فعلی پسته به دلیل حضور فعالان صاحب‌نام، موجه و باتجربه مشکل حاد ندارد. البته تاکید ما به‌عنوان اتاق بازرگانی بر سهولت، سادگی، شفافیت، سرعت و قابل برنامه‌ریزی بودن منابع و بازار است.

 عرضه پسته در بورس می‌تواند بر انسجام بازار تاثیر مثبتی بگذارد؟

ایران بعد از آمریکا، دومین تولیدکننده پسته در دنیاست و تا پیش از این هم در جایگاه اول قرار داشت. اما هیچ بازار منسجمی وجود ندارد و به تعداد تولیدکنندگان و بازرگانان و شرکت‌ها، حرف متنوع در بازار وجود دارد و انسجامی در بازار پسته نمی‌بینیم.  کاری که بورس می‌تواند انجام دهد، ایجاد انسجام در بازار داخلی است. وقتی تولیدکننده‌ای حرف واحد و کارشناسی در دنیا داشته باشد، در سطح وسیعی مطرح می‌شود و آن‌وقت می‌توان به تاثیرگذاری امیدوار بود و تاثیرگذاری در سطح قابل توجهی خواهد بود.

  به نظر شما این انسجام از چه راه‌های دیگری جز عرضه در بورس کالا محقق می‌شود؟ آیا عرضه در بورس بهترین راه بوده است؟

عرضه در بورس می‌تواند به حل این مساله کمک کند تا شاید در آینده دیگر مشکلات فعلی وجود نداشته باشد. با اینکه پسته سابقه چند دهه‌ای دارد اما وقتی تولیدکننده‌ها می‌خواهند پسته خود را عرضه کنند، نمی‌دانند باید به کجا مراجعه کنند. تا به حال این کار در بخش‌های مختلف شهر، خیابان‌های متعدد و افراد مختلف انجام می‌شده اما حال بورس از مدرن‌ترین بازارهای دنیاست و مکانیزم‌های خاص خود را دارد. به این دلیل بورس ‌محور انسجام می‌تواند باشد، چراکه ارتباطات وسیعی دارد و به ابزار خاصی مجهز است. به‌عنوان یک فعال اقتصادی فکر می‌کنم بورس کالا بهترین راه برای انسجام در بازار داخلی و خارجی است.

ترین‌های بورس ترین‌های فرابورس اخبار مجامع
صنایع بورسی شرکت‌های بورسی بازار نفت
بازار طلا بازار فلزات بازار پتروشیمی‌ها
بورس کالا شاخص‌های بورس تحلیل بورس