یک کارشناس اقتصادی گفت: در نظرات اخیر رییس‌جمهوری، بخش عمده‌ای از دلیل افزایش نقدینگی به بانک‌ها و عملکرد آنها نسبت داده شد، در حالی بانک‌ها زیر نظر بانک مرکزی عمل می‌کنند و خود این بانک نیز زیر نظر دولت است. مرتضی‌ا... داد در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اظهارداشت: در نظرات ایشان از کوچک‌سازی دولت و اجرای بند الف اصل ۴۴ خبری نبود، در حالی که بدون این دو مهم امکان هدایت منابع به سمت تولید به درستی صورت نخواهد گرفت.

وی افزود: بخش‌هایی از سخنان رییس‌جمهوری کاملا صحیح بود که از جمله ‌آن می‌توان به بهره‌وری پایین در سیستم پولی کشور و رابطه با برنامه چهارم و میزان تحقق آن در قالب سیستم بودجه‌ریزی حاضر اشاره کرد.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: با کوچک‌سازی دولت و آزادی‌سازی قطعا امکان افزایش تولید و بهره‌وری فراهم می‌شود.

وی همچنین به نرخ ارز و قیمت نفت در سخنان رییس‌جمهوری اشاره کرد و افزود: نسبت به یک‌سال گذشته ۶۰‌درصد قیمت نفت افزایش یافته است و از سویی قیمت دلار ۱۶‌درصد پایین آمده است، در حالی که در این روند کاهش ارزش دلار کمتر از افزایش درآمدهای نفتی بوده است.

ا... داد نشست‌های خبری رییس‌جمهوری را مثبت ارزیابی کرد و افزود: این حرکت‌ها در بلند مدت می‌تواند موثر باشد.

وی همچنین به طرح‌های زود بازده اشاره کرد و افزود: اگر این طرح‌ها مطالعه شده باشد و اشتغالزایی واقعی به دنبال داشته باشد، موثراست؛ در غیر این صورت تکرار همان ماجرای پرداخت ۳۰۰‌هزار وام ۳‌میلیون تومانی (در دولت پیشین) است که خود به بیکاری بیشتر دامن زده است.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: من با نظر رییس‌جمهوری موافقم که تاکید‌بر لزوم قانونمند شدن موسسات مالی و اعتباری دارند.

وی همچنین به سیاست‌های مظاهری اشاره کرد و گفت: سیاست انقباضی رییس کل بانک مرکزی به‌رغم برخی اشکالات و مشکلات در مجموع از مزایای بسیاری برخوردار است.

رییس‌جمهوری به نقش هزینه تحمیلی خروج از دلار در تورم اشاره نکرد

یک کارشناس اقتصادی نیز گفت: رییس‌جمهوری در سخنان خود به نقش هزینه تحمیلی ناشی از تبدیل دلار به یورو اشاره نکردند.

یدا... رویایی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اظهار داشت: پیش از آنکه قیمت دلار کاهش یابد ما تمایلمان را به استفاده از یورو به جای دلار نشان دادیم که این خود در افزایش هزینه‌های تورمی موثر است.

وی افزود: تبدیل دلار به یورو در جریان فروش نفت به دلار و خرید کالا به یوروهزینه‌ای را به اقتصاد ما تحمیل می‌کند که حال با کاهش قیمت دلار این هزینه افزایش می‌یابد. این کارشناس اقتصادی خاطر نشان کرد: اگر بانک‌های جهانی را صرافی‌های بزرگ جهان در نظر بگیریم آنها در جریان این تبدیل دستمزدی را از ما دریافت می‌کنند که قطعا در هزینه‌های وارداتی موثر است.

رویایی به بحث تمایل ایران برای فروش نفت به یورو اشاره کرد و افزود: اگر برای صرافی‌های جهان در این روند باز دلار ملاک باشد، ما قطعا یک هزینه تبدیل دیگر نیز در این مسیر باید بپردازیم که باز خود را در قیمت‌ها نشان خواهد داد.

وی در ارزیابی خود از سخنان رییس‌جمهوری گفت: پاره‌ای از سخنان رییس‌جمهوری درست بود ولی راهگشا نبود و بیشتر جنبه توجیه داشت. این کارشناس اقتصادی گفت: از جمله سخنان اصولی و صحیح رییس‌جمهوری می‌توان به هزینه‌های ناشی از گردش چک پول‌ها و بالا بودن سرعت آنها نسبت به اسکناس و پرداخت ۴۸‌درصد از اعتبارات به بخش خدمات به جای صنعت اشاره کرد.

وی افزود: در جایی از سخنان رییس‌جمهوری به این مساله اشاره شده بود که بخش عمده‌ای از تورم به دلیل قضایای تورم جهانی حادث شده در حالی که باید در نظر گرفت که این تاثیر به قدری نیست که به هیچ عنوان نتوان بر آن کنترلی صورت داد. رویایی در مجموع ارائه گزارش از سوی رییس‌جمهوری به مردم را عملی مثبت ارزیابی کرد.

رشد نقدینگی بیش از تولید ناخالص داخلی، عامل تورم

عضو هیات علمی دانشگاه علامه گفت: رییس‌جمهوری در سخنان خود بیش از تاکید بر نقدینگی باید پایین بودن تولید را عامل تورم معرفی می‌کرد.

مهدی تقوی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اظهار داشت: رکود تورمی که در ۱۹۷۴ به واسطه ایجاد اوپک (به واسطه پیشنهاد ایران) و افزایش قیمت نفت در جهان متولد شد، امروز دامن خود ایران را گرفته است. وی افزود: در آن زمان در پی ایجاد اوپک، ناگهان قیمت نفت بالا رفت و تورم و بیکاری توامان در کشورهایی مانند آمریکا پدید آمد.

این اقتصاددان اضافه کرد: با گذشت حدود ۳۳‌سال حال ما خود به رکود تورمی دچار شده‌ایم؛ یعنی نرخ تورم و بیکاری هر دو با افزایش روبه‌رو شده‌اند، در عین حال که از ارتقای بهره‌وری نیروی کار و افزایش تولید خبری نیست.

وی افزود: چاره مشکل رکود تورمی، افزایش تولید و سرمایه‌گذاری است. تقوی تاکید کرد: آمارها نشان می‌دهد که نرخ پس‌انداز در ایران ۳۵‌درصد است، در حالی که در هیچ جای جهان این قدر حجم پس انداز بالا نیست، حال چرا این حجم از پول صرف سرمایه‌گذاری نمی‌شود بحث دیگری است

وی با تاکید بر اینکه این تقاضا نیست که تورم ایجاد می‌کند، گفت: کم کردن حجم پول برای از بین بردن رکود تورمی نه تنها چاره کار نیست بلکه خود به ایجاد رکود عمیق‌تر منتهی می‌شود. این استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: نقدینگی تنها عامل تورم نیست بلکه در این روند عوامل بسیاری موثر هستند، افزایش نرخ دلار و از سویی تقلیل ارزش ریال و به تبع آن بالا رفتن هزینه‌های تولید از جمله این عوامل هستند.

وی افزود: اینکه سعی شده نرخ دلار نسبت به ریال پایین نگهداشته شود می‌تواند سیاست مناسبی باشد ولی واقعیت این است که به هر تقدیر ، با توجه به وابستگی اقتصاد به نفت، واردات مواد اولیه و...، هزینه تولید در کشور گران تمام می‌شود.

تقوی تاکید کرد: تلاش برای خروج از رکود تورمی باید با افزایش سرمایه‌گذاری و هدایت سرمایه‌های جامعه به سمت تولید، امکان افزایش تولید و به تبع آن اشتغال را فراهم کرد.

یک کارشناس اقتصادی:

تورم مولود ۱۶ عامل اساسی است

یک کارشناس اقتصادی گفت: تورم مولود ۱۶ عامل مختلف و اساسی و قابل طبقه بندی در ۴ دسته کلی اقتصادی، فرهنگی، اداری و سیاسی است.

حسین باهر در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس گفت: از جمله ۴ عامل اساسی مطرح در بخش اقتصادی می‌توان به چاپ و نشر پول اعم از اسکناس، اوراق بهادار، اوراق مشارکت، چک پول، ایران چک توسط تقریبا عموم دستگاه‌ها و نهادها آن هم بدون پشتوانه اشاره کرد. وی افزود: عامل دوم اقتصادی موثر در تورم، مصرف بی‌رویه ارز به خصوص از صندوق ذخیره ارزی و تبدیل آن به پول است (تبدیل به تقاضا بدون عرضه کافی).

این کارشناس اقتصادی افزود: واردات بیش از حد کالاهای مصرفی به صادرات غیرنفتی و لذا افت تولید و به تبع آن تورم توام با رکود و همچنین افزایش سرسام‌آور هزینه‌های زندگی اعم از قیمت مسکن و حامل‌های انرژی و سایر کالاهای مصرفی از جمله چهار عامل اقتصادی موثر در تورم به حساب می‌آیند.

وی در بخش فرهنگی به تجمل زدگی اپیدمی گونه در تقریبا تمام اقشار جامعه، مصرف‌زدگی، اشاعه فرهنگ عار بودن کار در سطوح معمولی، مصرفی بار آمدن جوانان به جای تولیدگر بودن آنها اشاره کرد.

باهر در بخش اداری به ذکر عواملی چون بهره‌وری پایین به ویژه در دستگاه‌های دولتی و نهادها، اختلاس و از بین رفتن قبح آن، تورم نیروی انسانی غیرکارآ و از همه مهم‌تر مدیریت نابجا پرداخت.

وی در بخش سیاسی به تنش زایی داخلی و خارجی، ناامیدی نسبت به آینده بین اقشار تحصیل کرده جامعه به ویژه دانش آموختگان رشته‌های علوم انسانی، فرار مغزها و سرمایه‌های داخلی و عدم جذب گردشگران و سرمایه‌گذاری‌های خارجی و نیز به کمرنگ شدن عزم ملی در انجام حرکت‌های بزرگ و موثر اشاره کرد.

باهر، راه میانبر در بحث کاهش نرخ تورم را ریشه کنی ۱۶ عامل مذکور دانست و از صاحب‌نظران و کارشناسان مختلف می‌خواست تا یاریگر دولت در این مسیر باشند.