شامگاه جمعه برای نخستین بار از سال ۲۰۱۳به پایان رسیدن بودجه دولت سبب شد اکثر نهادهای دولتی تعطیل شوند. در حقیقت ناتوانی جمهوری‌خواهان در جذب تعداد کافی رای برای تصویب برنامه تامین مالی موقت دولت عامل شرایط به وجود آمده بود. تعطیل شدن دولت سبب شد جمهوری‌خواهان نتوانند مراسم سالگرد ریاست جمهوری ترامپ را جشن بگیرند و این احتمال نیز مطرح شد که ترامپ نتواند در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس که از روز سه‌شنبه آغاز شده شرکت کند.

نکته مهم در رویدادهای روزهای ابتدایی هفته جاری این بود که نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه یکدیگر را مقصر وضعیت به وجود آمده معرفی می‌کردند. شنبه شب میچ مک کانل، رهبر اکثریت در مجلس سنا بر شدت انتقادات خود از چاک شومریعنی نماینده برجسته دموکرات در مجلس سنا افزود. جمهوری‌خواهان تلاش کردند او را مقصر اصلی تعطیلی دولت معرفی کنند. مک‌کانل در صحن مجلس سنا گفت: «تفاوت بین رهبری دموکرات‌ها و بقیه نمایان شده است. او مایل است دولت تعطیل شود و میلیون‌ها آمریکایی لطمه ببینند تا ما بحث درباره مهاجران غیرقانونی را به پایان ببریم. اما معتقدیم می‌توانیم بدون تعطیل کردن دولت بحث درباره مهاجرت را ادامه دهیم.»

روز جمعه تصویب لایحه تامین مالی چهار هفته‌ای دولت انجام نشد و این در حالی است که اگر ۱۰ رای بیشتر به نفع این برنامه بود مشکلی پدید نمی‌آمد. در واقع تصویب برنامه یاد شده به ۶۰ رای موافق نیاز داشت اما امتناع پنج جمهوری‌خواه و پنج دموکرات از رای دادن به این برنامه سبب به بن بست رسیدن تلاش‌ها شد. در ۲۵ سال اخیر چهار بار به دلیل پایان یافتن بودجه دولت، نهادهای دولتی تعطیل شده‌اند و این نخستین بار است که تعطیل شدن دولت در حالی رخ می‌دهد که جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس نمایندگان و سنا کنترل را در اختیار دارند و رئیس‌جمهور نیز از حزب جمهوری‌خواه است. درباره علل وضعیت پیش آمده دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی تحلیلگران معتقدند دموکرات‌ها دلیل منطقی برای جلوگیری از تصویب لایحه بودجه دولت نداشته‌اند و صرفا مایل بودند با جمهوری‌خواهان مخالفت کنند. اکثر دموکرات‌ها از لایحه حمایت نکردند زیرا این لایحه برای حمایت از ۸۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی که به‌عنوان کودک و نوجوان به آمریکا آمده‌اند هیچ برنامه‌ای نداشته است.در واقع تصمیم ترامپ درخصوص لغو برنامه حمایت از مهاجران سبب شده آنها با احتمال بازگردانده شدن به کشورهای شان مواجه شوند.

در حقیقت موضوع مهاجران غیرقانونی برای دموکرات‌ها به یک دستاویز تبدیل شده و از آن برای فشار وارد کردن بر جمهوری‌خواهان استفاده می‌کنند. دموکرات‌ها مایل هستند به این مهاجران حق اقامت در آمریکا داده شود و کودکان و نوجوانان پناهجو که اکثرشان هیچ کشوری غیر از آمریکا را نمی‌شناسند مورد توجه قرار گیرند.موضوع دیگری که در زمینه تصویب نشدن لایحه بودجه اضطراری دولت باید به آن توجه شود این است که دموکرات‌ها معتقدند ترامپ می‌خواهد آنها را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کند. به همین دلیل آنها برای نشان دادن اینکه تسلیم تهدیدها و فشارهای ترامپ نمی‌شوند در موضوع لایحه بودجه با جمهوری خواهان همکاری نکردند. در ماه‌های اخیردموکرات‌ها بر سر موضوعات مختلف به دلیل آنکه در اکثریت قرار نداشته‌اند به خواسته‌های خود نرسیده‌اند و ترامپ به روش‌های مختلف ترتیبی داده تا خواسته‌اش عملی شود. اکنون دموکرات‌ها می‌خواهند از فرصت پدید آمده برای گرفتن امتیاز در حوزه‌های دیگر بهره ببرند.

اتهام‌های مختلفی از سوی دموکرات‌ها به جمهوری‌خواهان و از سوی جمهوری‌خواهان به دموکرات‌ها زده شده است. در گزارش‌هایی که طی روزهای اخیر از شرایط پیش آمده منتشر شده آمده است، دموکرات‌ها تصمیم گرفته‌اند وارد یک قمار سیاسی شوند به این معنا که زمینه تعطیل شدن دولت را فراهم کنند. از آنجا که کنگره و دولت در اختیار جمهوری‌خواهان است مقصر آنچه رخ می‌دهد جمهوری‌خواهان قلمداد خواهند شد. همچنین آنها قبل از مصالحه مایلند تضمین شود که بر سر موضوع مهاجران غیرقانونی به خواسته خود خواهند رسید.

چند ماه دیگر انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره برگزار خواهد شد و هر اقدامی که بتواند به شهرت جمهوری‌خواهان لطمه وارد کند یا چهره دموکرات‌ها را نزد مردم بهتر جلوه دهد می‌تواند در ترکیب آینده کنگره موثر باشد. تعطیلی دولت هزینه‌های سیاسی دارد. در سال‌های ۱۹۹۵ و ۱۹۹۶ تعطیلی دولت راه را برای انتخاب مجدد بیل کلینتون به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا هموار کرد و به محبوبیت جمهوری‌خواهان که در آن زمان اکثریت را در کنگره در اختیار داشتند لطمه زد. آخرین مورد تعطیلی دولت آمریکا در سال ۲۰۱۳ بخشی از تلاش ناموفق برای به تعویق انداختن تصویب برنامه خدمات درمانی و بهداشتی باراک اوباما بود. به نظر می‌رسد موضوع تامین مالی دولت در مواقعی که بودجه آن پایان می‌یابد، همواره دستاویزی برای فشار دو حزب بر هم در حوزه‌های مختلف است و در آینده نیز شرایط مشابه اتفاق خواهد افتاد. البته این بار به دلیل اقدامات نامتعارف دولت ترامپ در یک سال اخیر، حساسیت ماجرا بیشتر است. دموکرات‌ها اعلام کرده‌اند به محض آنکه اکثریت را در کنگره کسب کنند اقداماتی را که ترامپ در یک سال اخیر انجام داده لغو خواهند کرد. شاید بتوان گفت این نخستین موردی است که دموکرات‌ها توانسته‌اند با اقدام خود به محبوبیت جمهوری‌خواهان لطمه وارد کنند. در موضوع تغییر قانون مالیات‌ها، دموکرات‌ها بارها از پیشرفت روند تصویب قانون جدیدجلوگیری کردند اما در نهایت در پایان سال گذشته این قانون تصویب شد. تحلیلگران معتقدند اکنون که چنین وضعیتی پیش آمده ترامپ در آینده سرسختانه تر در مسیری که تاکنون طی کرده حرکت خواهد کرد و تلاش می‌کند زمینه‌های به اکثریت رسیدن دموکرات‌ها در انتخابات آینده را از میان ببرد. برخی تحلیلگران معتقدند موضوع تعطیلی دولت نمی‌تواند یک بحران باشد زیرا دو طرف در مذاکرات خود امتیازهایی را که می‌خواهند خواهند گرفت.

 

بارنی جاپسون

فایننشال تایمز