هما کبیری: پس از تصمیم دولت برای قیمت‌گذاری ۱۷ کالای اولویت یک بعد از ماه رمضان، در حال حاضر برخی اتحادیه‌ها و انجمن‌های صنفی پیشنهاد افزایش قیمت کالاهایشان را به دولت اعلام کرده‌اند. بر این اساس انجمن صنفی روغن‌نباتی، انجمن جوجه یک‌روزه، انجمن صنفی مرغداران گوشتی، انجمن لبنیات و انجمن مواد شوینده پیشنهادهای افزایش قیمت‌شان را ارائه کردند‌ و حالا سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و ستاد تنظیم بازار باید درباره این پیشنهادها برای قیمت‌گذاری نهایی این کالاها تصمیم‌گیری کنند. البته در این میان تشکل‌های بخش خصوصی معتقدند دولت پیش از این اعلام کرده بود که تا پایان ماه رمضان قیمت‌گذاری‌های جدید انجام نمی‌شود. انتظار آنها این بود که پس از تعطیلات عید فطر، قیمت‌های جدید کالاهایشان اعلام شود؛ اتفاقی که هنوز خبری از برگزاری کارگروه‌های آن هم منتشر نشده است. این در حالی است که در سیاست‌های خروج غیرتورمی از رکود از سوی دولت، کاهش مداخلات دولت در زمینه قیمت‌گذاری و سرکوب قیمت‌ها از کلیدی‌ترین برنامه‌های دولت در زمینه بهبود فضای کسب‌وکار اعلام شده است.

تغییر ۷۰درصدی بهای تمام‌شده روغن

در میان ۱۷ کالای اولویت اول شامل گوشت قرمز، گندم، آرد، نان، برنج، روغن‌نباتی، شکر، کره، جو، ذرت، کنجاله سویا، گوشت مرغ، شیر خشک صنعتی، شیر خام، کود اوره، ‌کود فسفات و پتاس، روغن‌نباتی به عنوان مهم‌ترین کالای تاثیرگذار در صنعت غذا، منتظر اعلام قیمت‌های جدید است. محمد قبله، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن‌نباتی ایران در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» از درخواست این انجمن از ستاد تنظیم بازار برای افزایش قیمت این کالای اساسی خبر داد و گفت: چون پایه قیمت روغن خام وارداتی است و قیمت ارز برای واردات این کالا در یک سال گذشته از نرخ مرجع به قیمت مبادله‌ای تغییر پیدا کرده، قطعا نیاز داریم که قیمت نهایی روغن افزایش پیدا کند.

وی ادامه داد: سال گذشته برای واردات مواد خام روغن، ارز مرجع اختصاص داده می‌شد اما پس از مدتی با دلار ۲۰۵۰ تومانی وارد شد که باز هم قیمت نهایی روغن‌نباتی افزایش پیدا نکرد. اکنون با توجه به افزایش‌ هزینه ها، ما معتقدیم ۷۰ درصد بهای تمام شده روغن‌نباتی تغییر کرده و به همین دلیل منتظر افزایش قیمت هستیم، البته عدد مشخصی را برای این منظور به دولت پیشنهاد نداده‌ایم.

دبیر انجمن صنفی صنایع روغن‌نباتی معتقد است با افزایش ۲۵درصدی دستمزد در سال جاری و همچنین تغییر نرخ ارز از نرخ مرجع به نرخ مبادله‌ای، باید قیمت روغن به اندازه مجموع این تغییرات افزایش پیدا کند تا سودی برای تولیدکننده باقی بماند. قبله با اشاره به اینکه در حال حاضر ذخایر استراتژیک کفاف مصرف بیش از سه ماه را می‌دهد، یادآور شد: ما از اینکه قیمت روغن تابع عرضه و تقاضا باشد، استقبال می‌کنیم اما با توجه به حساسیت این کالا و اساسی بودن آن معتقدیم اگر قیمت آن یکباره رها شود، ممکن است عرضه به مشکل بربخورد. ضمن آنکه ۹۰ درصد این کالا وارداتی است و ممکن است بیش از حد وارد شود و ارز زیادی را به خود اختصاص دهد. اما من با این شیوه قیمت‌‌گذاری مخالف هستم؛ چون به تولیدکننده اجازه داده نمی‌شود با قیمت‌ها بازی کند. وی افزود: با توجه به اینکه روند تصمیم‌گیری در دولت طولانی است، باید شیوه قیمت‌گذاری تغییر کند که ما هر بار مدت زیادی منتظر اعلام قیمت‌های جدید نباشیم. به عنوان مثال ما منتظر بودیم تا دولت پس از تعطیلات عید فطر قیمت جدید روغن را اعلام کند.

ورشکستگی مرغداری‌ها!

گوشت مرغ نیز یکی از کالاهای اولویت اول در تقسیم‌بندی کالاهای اساسی و حساس از سوی دولت است که مشمول قیمت‌گذاری از سوی کارگروه تنظیم بازار است. محمد یوسفی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی مرغداران گوشتی کشور معتقد است دولت باید زودتر درباره قیمت این کالای اساسی تصمیم‌گیری کند. محمد یوسفی در این باره به «دنیای اقتصاد» می‌گوید: ما پیشنهاد ۵۲۰۰ تومان را برای هر کیلوگرم مرغ زنده و حدود ۷۵۰۰ تومان را برای مرغ کشتارشده اعلام کردیم و منتظر تصمیم دولت در این باره هستیم. وی با اشاره به اینکه در حال حاضر قیمت هر کیلوگرم مرغ زنده ۴۶۰۰ تومان و مرغ کشتار ۶۳۰۰ تومان است، گفت: اگر این قیمت‌ها افزایش پیدا نکند، جوجه‌ریزی کمتر می‌شود. چون برای تولیدکننده صرفه اقتصادی ندارد. چند ماه گذشته قیمت هر قطعه جوجه یک روزه ۲۱۰۰ تومان بود که امروز حدود ۶۰۰ تا هزار تومان است. وقتی برای تولیدکننده صرفه اقتصادی وجود نداشته باشد، مجبور است تولید را کم کند و این ممکن است به ایجاد یک بحران در زمینه عرضه مرغ در ماه‌های آینده منجر شود.

در همین رابطه پرویز بابایی، مشاور مالی صنعت طیور معتقد است اگر دولت قیمت مرغ را پایین نگه دارد، تولیدکننده جوجه‌ریزی نمی‌کند و همین موضوع باعث شده تا جوجه‌ریزی تقریبا ۱۵ تا ۲۰ درصد در سال جاری کاهش پیدا کند. در حال حاضر کسانی که جوجه یک روزه تولید می‌کنند، نمی‌توانند تولید را در نیمه راه متوقف کنند. ضمن اینکه همین وضعیت قیمت‌گذاری منجر به این شده که حدود ۲۰ تا ۳۰ واحد جوجه‌ریزی تعطیل شود یا در مرز ورشکستگی باشند.

پیچ و خم‌های قیمت نان

نان نیز یکی دیگر از کالاهایی است که قیمت‌گذاری آن در دست بررسی است. چندی پیش وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز از سه سناریو برای افزایش قیمت نان خبر داده بود. این در حالی است که روز گذشته محمدرضا امیری کهنوج، عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس در گفت‌وگو با «خانه ملت» گفت: نان غالبا محصول مورد تقاضای قشر ضعیف بوده و دولت به جای افزایش نرخ آن، به تولیدکنندگان آرد یارانه پرداخت کند، چراکه افزایش نرخ نان در کنار روند صعودی نرخ تورم اثرات اجتماعی و اقتصادی به همراه خواهد داشت.

پیش از این مجتبی خسروتاج، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در رابطه با گزینه‌های مطرح شده برای افزایش قیمت نان اعلام کرده بود: یکی از این سناریوها حفظ شرایط موجود و حمایت از کارخانه‌ها درخصوص هزینه‌های آرد است. سناریوی بعدی تفویض اختیارات به استان‌ها در این خصوص بوده که بین ۱۵ تا ۲۰ درصد به قیمت انواع نان اضافه می‌شود و سناریوی آخر نیز افزایش قیمت نان و پرداخت یارانه به همین تناسب به مردم است که امیدواریم با اصلاح نظام قیمت‌ها مشکلات حوزه نان حل شود.

حاکمیت آرامش در بازار

این در حالی است که رئیس بنکداران مواد غذایی معتقد است آرامش نسبی بر بازار حاکم است. قاسمعلی حسنی در این باره به خبرگزاری فارس، گفت: قیمت کالاهای اساسی در بازار افزایش نیافته و آرامش در بازار حاکم است، اما شرکت‌های واردکننده چای خارجی حتی قبل از ۳۰ خرداد، ۱۰ تا ۱۲ درصد قیمت‌ها را افزایش دادند و برنج وارداتی هم بی‌دلیل ۱۵۰ تومان در هر کیلو گران شده است. این در حالی است که به اندازه مصرف دو سال و مازاد بر نیاز مصرف برنج وارداتی در انبارها موجود است و افزایش قیمت ۱۵۰ تومان در هر کیلو کاذب است.

همچنین در روزهای گذشته دبیر شورای تولید‌کنندگان پودر شوینده از رایزنی برای افزایش قیمت پودر شوینده همزمان با اتمام ماه رمضان خبر داده است. جمشید فروزش با بیان اینکه تولید‌کنندگان پودر شوینده خواستار افزایش ۱۵ درصدی قیمت این محصول هستند، گفت: رشد قیمت مواد اولیه پتروشیمی، هزینه نیروی انسانی و هزینه انرژی مهم‌ترین دلایل این درخواست تولید‌کنندگان است.

در این میان رضا باکری، دبیر انجمن صنایع لبنی نیز به «دنیای اقتصاد» اعلام کرد: محصولات لبنی پیش از ماه رمضان ۱۵درصد افزایش قیمت داشتند که البته ممکن است کارخانه‌هایی که احساس می‌کنند با تغییرات قیمتی سهم بازارشان را از دست می‌دهند، این تغییرات را اعمال نکنند.

وی افزود: ما تقاضای آزادسازی قیمت لبنیات را به دولت اعلام کرده‌ایم و معتقدیم این روش بهترین شیوه برای کنترل قیمت‌های لبنیات در بازار است. لبنیات یکی از کالاهایی است که بسیار رقابتی است و مناسب‌ترین روش برای حفظ حقوق مصرف‌کننده آزادسازی قیمت‌ها است.