به گزارش گروه اقتصاد بین‌الملل روزنامه «دنیای‌اقتصاد»، نشریه فوربس در گزارشی نوشت: در گزارش ماهانه‌ای که وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر می‌کند، مشخص می‌شود دولت این کشور در هر ماه چقدر از عوارض گمرکی درآمد کسب می‌کند. البته تاکنون به خاطر تعطیلی دولت، آمارهای ماه دسامبر منتشر نشده است. با این حال برآوردهای «فوربس» نشان می‌دهد حق با ترامپ بوده است که مقادیر دریافتی عوارض در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. بر این اساس، درآمد گمرکی دولت آمریکا در نیمه دوم سال مالی ۲۰۱۸ نسبت به نیمه اول جهش یافته است. به‌علاوه این مقادیر در فصل مالی منتهی به دسامبر نسبت به نیمه نخست سال مالی ۲۰۱۸ – پیش از اعمال تعرفه‌های جدید – دو برابر شده است. ارقامی که «فوربس» برآورده کرده به این شرح است: در نیمه نخست ۲۰۱۸ به‌طور میانگین ماهانه درآمدهای گمرکی دولت آمریکا ۱/ ۳ میلیارد دلار بود؛ در نیمه دوم ۲۰۱۸ این درآمدهای ماهانه به ۸/ ۳ میلیارد دلار رسید و در نهایت در فصل نخست سال مالی ۲۰۱۹ این مبلغ ماهانه به ۶ میلیارد دلار رسید، افزایشی ۹/ ۲ میلیارد دلاری یا ۹۵ درصدی نسبت به فصل نخست. به گزارش «فوربس» افزایش ماهانه ۹/ ۲ دلار عوارض گمرکی، در مجموع یک سال معادل ۳۵ میلیارد دلار است. واقعیت این است که این مبلغ را یا به‌صورت قیمت‌های افزایش یافته، مشتریان پرداخته‌اند، یا از سود کسب‌وکارها کم شده است. در حالت دوم ممکن است فعالیت برخی کسب‌وکارها نیز مختل شود. به‌عنوان مثال تولیدکننده تلویزیون کارولینای جنوبی تاکنون عذر ۱۲۵ کارمند خود را خواسته، یا تولیدکننده ظروف میسوری ۲۰۰ نفر از مجموع ۵۰۰ نیروی‌کار خود را برکنار کرده است. 

ترامپ منافع تجارت را نمی‌فهمد

نگاه ترامپ به تجارت این است اگر شما کسری تجاری داشته باشید، یک بازنده هستید. اما اقتصاددانان با نظر او موافق نیستند. آمریکایی‌ها از خرید کالاهای ارزان وارداتی بسیار منتفع شده‌اند، کالاهایی که اگر از چین وارد نمی‌شدند، ممکن بود هیچ‌‌گاه به آنها دسترسی نداشته باشند. زمانی که ترامپ می‌گوید شرکت اپل باید آی‌فون را در آمریکا بسازد، یا نمی‌فهمد یا این موضوع را نادیده می‌گیرد که صدها هزار نیروی‌کار مورد نیاز برای انجام این کار ملال‌آور در آمریکا وجود ندارد. البته موضوعی دیگر نیز مطرح است. یک زنجیره عرضه کامل تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان وجود دارد – نه‌تنها برای آی‌فون بلکه برای سایر محصولات وارداتی از چین – که تولیدات چینی را به آمریکا می‌رسانند. بر این اساس اما در صورت تولید این محصولات در آمریکا، قیمت‌های آنها بسیار بالاتر از مقادیر فعلی خواهد بود. 

دزدی آشکار چین

ترامپ راست می‌گوید چینی‌ها تلاش می‌کنند به زور تکنولوژی‌ شرکت‌های آمریکایی را به کشور خود منتقل کنند، تلاشی که با هدف دزدی مالکیت معنوی و دسترسی به بازارهای این کشور صورت می‌گیرد. این سیاست چینی‌ها، اثرات گسترده‌ای بر صنایع مختلف تولیدی آمریکا و در نهایت اشتغال این کشور دارد. پرسش اصلی اما اینجاست: آیا مصرف‌کنندگان آمریکایی مایلند قیمت‌های بالاتر را برای کالاهای تولید شده در آمریکا بپردازند؟ پاسخ این پرسش شاید در برخی زمان‌ها مثبت باشد اما به‌طور کلی تمایل آنها این است که پول کمتری از جیب خود برای محصولات مورد نیاز بپردازند. 

تعرفه‌ها چگونه اثر می‌گذارند؟

براساس تحلیلی که طی هفته‌های اخیر در «دنیای اقتصاد» به چاپ رسید، زمانی که تعرفه بر یک کالا اعمال می‌شود، سه حالت می‌تواند اتفاق بیفتد: 

ضرر سود: در برخی از صنایع، شرکت‌ها مایل یا قادر نیستند هزینه‌ها را به مشتریان انتقال دهند. این بدان معنی است که سود شرکت‌ها کاهش خواهد یافت. برای شرکت‌های سهامی عام این امر موجب کاهش بازدهی می‌شود و بنابراین قیمت‌ سهام آنها تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد. به‌عنوان مثال، در نگاه اول شرکت آلومینیوم‌سازی «آلکوآ» آمریکا، ممکن است از اعمال تعرفه بر شرکت‌های خارجی تولید‌کننده آلومینیوم منتفع شود، اما موضوع به همین سادگی نیست. هزینه مواد اولیه این شرکت به‌خاطر استفاده مقدار زیادی از آلومینیوم وارداتی از کانادا، در اثر تعرفه‌های آلومینیوم افزایش یافته است. مدیرعامل «آلکوآ» به صراحت اعلام کرده است تعرفه‌ها نه‌تنها سوددهی این شرکت را کاهش داده، بلکه در بازار این محصول اخلال ایجاد کرده است.

افزایش قیمت‌ها: شرکت‌ها ممکن است هزینه تعرفه‌ها را به مشتریان خود منتقل کنند (همان‌گونه که شرکت «اپل» اعلام کرده است). در این صورت مصرف‌کنندگان مجبور هستند برای کالای مشابه قیمت‌های بالاتر بپردازند. این به معنی این است افراد جامعه پول کمتری برای خرید سایر کالا و خدمات در اختیار خواهند داشت. 

کاهش تقاضا: گرچه شرکت‌ها ممکن است هزینه‌ تعرفه‌ها را به مشتریان انتقال دهند، در واکنش اما احتمالا مصرف‌کنندگان خرید خود را کاهش خواهند داد، که نتیجه آن کاهش تقاضا است. در آمریکا صنعت «ماشین‌های لباسشویی» – نخستین صنعتی که در آغاز ۲۰۱۸ مشمول افزایش تعرفه‌های واردات شد – تاکنون شاهد کاهش چشمگیر تقاضا بوده است. اتفاقی مشابه می‌تواند برای سایر صنایع رخ دهد، به‌خصوص خودروسازی؛ اگر ترامپ افزایش تعرفه‌های این بخش را اجرایی کند.