به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، فخریه کاشان، در پاسخ به این سوال که پیش از خروج آمریکا از برجام در چند نوبت تحویل هواپیماهای نو به ایران با تاخیر مواجه شد، گفت: طبق قرارداد ایران‌ایر با شرکت‌های بوئینگ، ایرباس و ای‌تی‌آر قرار بود ایران تعدادی هواپیما تحویل بگیرد. یکی از دلایلی که این اتفاق با تاخیر مواجه شد مساله اطمینان پیدا کردن ما از وجود خدمات پس از فروش بود. مذاکرات مفصلی داشتیم که مطمئن شویم این خدمات را در اختیار خواهیم داشت. در عین حال مذاکراتی برای فاینانس هواپیماها طبق قول و قرار ایرباس و توافقات با فاینانسورها داشتیم.

بعد از آمدن ترامپ فضا تغییر کرد. ترامپ سیاستی مبنی بر بلاتکلیف نگه‌داشتن ایران و ایران‌هراسی را دنبال می‌کرد و در نتیجه شرکت‌ها را در وضعیتی قرار داد که بسیاری برای تصمیم‌گیری منتظر می‌ماندند. بعضا هم تامین پیش‌پرداخت‌های هواپیماها به خاطر برخی مسائل داخلی در رابطه با مشخص کردن منابع با تاخیر مواجه شد. همه اینها دست به دست هم داد و تغییراتی را در برنامه تحویل هواپیماها ایجاد کرد. وی در پاسخ به سوال دیگری که آیا می‌توان به تحویل گرفتن هواپیماها پیش از آغاز مجدد تحریم‌ها امیدوار بود، گفت: اکنون که ترامپ با تصمیمی غیرقانونی و یکطرفه از برجام خارج شده و مهلت‌هایی را برای مشخص شدن تکلیف شرکت‌ها قائل شده است، طبیعی است که ما در تلاش هستیم از این فرصت استفاده کنیم و با تاکید بر نگرانی‌های قبلی خود هواپیما تحویل بگیریم. با ایرباس، بوئینگ و ای‌تی‌آر تماس گرفتیم. تا کنون ای‌تی‌آر به درخواست ما پاسخ داده و انتظار داریم در هفته جاری از دو شرکت دیگر هم جواب دریافت کنیم. براساس جواب این شرکت‌ها برای تحویل هواپیما تصمیم خواهیم گرفت. طبیعی است که اگر جواب آنها به این‌گونه باشد که می‌توانند با جابه‌جایی نوبت‌ها که در خیلی موارد معمول است، هواپیماهایی به ما تحویل دهند، ما از این فرصت استفاده خواهیم کرد. وی در مورد پاسخ ای‌تی‌آر توضیح داد: ای‌تی‌آر گفته می‌تواند تا ماه اوت تعدادی هواپیما به ما تحویل دهد. ما هم در حال مذاکره هستیم تا ببینیم چه تعدادی را می‌توانیم تحویل بگیریم. این هفته پاسخ ای‌تی‌آر را بررسی می‌کنیم و هم اکنون ایران‌ایر درحال مذاکره با ای‌تی‌آر است. بنابراین احتمال آنکه در این مدت تعدادی ای‌تی‌آر وارد کنیم، وجود دارد. فخریه‌کاشان در مورد تامین مالی خرید هواپیماها نیز اظهار کرد: چون رقم قراردادها برای خرید ای‌تی‌آرها بزرگ نیست، ایران‌ایر می‌تواند با استفاده از وام داخلی آن را تامین کند. تامین مالی تماما متکی بر عملیات خود ایران‌ایر است.

وی در پاسخ به سوال دیگری که اگر پاسخ ایرباس برای تحویل هواپیما مثبت باشد، تامین مالی خرید از ایرباس به چه صورت انجام خواهد گرفت، گفت: اگر ایرباس بتواند با تغییر نوبت به ما هواپیما تحویل دهد، ما نیز منابع لازم برای خرید این هواپیماها را تامین می‌کنیم. پیش از این با صدور صکوک و استفاده از منابع خود ایران‌ایر منابعی تامین کرده بودیم که در صورت پاسخ مثبت ایرباس از این منابع استفاده خواهیم کرد. با توجه به اینکه ایرباس نمی‌تواند در این مدت تعداد زیادی هواپیما به ما تحویل دهد، مشکلی برای تامین مالی وجود نخواهد داشت. وی همچنین در مورد تامین قطعات هواپیماهای خریداری شده نیز گفت: برای تامین قطعه در شرایط تحریم مجدد راه‌حلی داریم. فعلا جزئیات آن را اعلام نمی‌کنم، اما اگر قرار باشد هواپیمای دیگری را بگیریم، با کمک این راه‌حل که کاملا هم قانونی است، نگرانی خود را برای تامین قطعات مرتفع خواهیم کرد. وی در مورد خرید هواپیما از سایر کشورها این طور توضیح داد: با توجه به اینکه اکثر هواپیماهای جهان از قطعات آمریکایی استفاده می‌کنند، اگر بخواهیم از سایر کشورها مانند روسیه، ژاپن، برزیل یا کانادا هواپیما بخریم، به مجوز اوفک نیاز خواهیم داشت و قطعا وزارت خزانه‌داری آمریکا این مجوزها را صادر نمی‌کند. اما بدیهی است که ما برای نوسازی ناوگان خود هر راهی که وجود داشته باشد را پیش خواهیم گرفت. حتی اگر نهایتا به سمت خرید هواپیماهای دست دوم کم‌کارکرد برویم. در هر صورت بازسازی و نوسازی ناوگان هوایی یکی از برنامه‌های وزارت راه است. وی ادامه داد: ما در ۴۰ سال گذشته با انواع تحریم‌ها روبه‌رو بودیم، اما کشور از پس آنها بر آمده است. طبیعتا تحمل این تحریم‌ها سخت است. اما در عوض ما از این فرصت استفاده کرده و ظرفیت داخلی را تقویت می‌کنیم. من شک ندارم که اگر در آینده مشکلی در تامین قطعات به‌وجود آید، مثل صنعت نفت و صنعت حمل‌ونقل ریلی به سازندگان داخلی روی می‌آوریم که البته با استانداردهای بین‌المللی قادر به تامین نیاز ما خواهند بود. در نهایت باید گفت که بازار تجارت بین‌المللی آنقدر گسترده است که نگرانی برای تامین کالا و قطعات حتی در شرایط تحریم وجود نخواهد داشت. در گذشته خریده‌ایم و در آینده نیز خواهیم خرید.