21 copy

در گزارش مرکز آمار روند قیمتی 53 قلم خوراکی برآورد شده است. در این گزارش از بین این اقلام مذکور، روند قیمتی 6 کالای ضروری نظیر چای، برنج، مرغ، گوشت گاو، شیر و روغن بررسی شده است. بررسی گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که تورم ماهانه برنج فقط از تورم ماهانه اقلام خوراکی در مهر ماه (معادل 7/ 3 درصد) بالاتر است.

تورم ماهانه برنج خارجی درجه یک معادل 8/ 1درصد و تورم ماهانه برنج ایرانی درجه یک به میزان 7/ 9درصد گزارش شده است. مورد دیگر اینکه تمام اقلام مذکور تورم نقطه‌ای بالاتری نسبت به تورم نقطه به نقطه مهر ماه (به میزان 2/ 39درصد) را تجربه کردند که روغن‌مایع و شیر رکورددار این تورم بوده‌اند. درنهایت اینکه برای چهارمین ماه متوالی تورم ماهانه بالای 3درصد تجربه شد. افزون بر این روند صعودی تورم نقطه‌ای در مهرماه متوقف شد.

   آنالیزتورم نقطه‌ای

مرکز آمار در گزارشی به بررسی متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور در نخستین ماه پاییز سال جاری پرداخت. یکی از مواردی که در این گزارش به آن پرداخته شده، بررسی تورم نقطه‌ای اقلام خوراکی در ماه مهر است. بنا بر آمارهای رسمی، روند تورم نقطه‌به‌نقطه که تا تیرماه روند صعودی داشت، در دو ماه بعدی روندی بدون تغییری داشت.د ر نهایت این شاخص در نخستین ماه پاییز سال جاری به میزان 4 واحد درصد کاهش داشت. افزون بر این، بررسی تورم نقطه‌ای تیرماه که سطح قیمت‌ها را نسبت به مدت مشابه سال گذشته مقایسه می‌کند، نشان می‌دهد تمام اقلام خوراکی نسبت به سال گذشته افزایش قیمت داشته‌اند. در نهایت اینکه از مجموع 53 قلم خوراکی به میزان 6 مورد تورم نقطه‌به‌نقطه‌‌ بالاتر از 100‌درصد را در ماه مذکور تجربه کرده‌اند؛ این امر به آن معناست که قیمت این اقلام کالایی در مهرماه نسبت به مدت مشابه سال قبل حداقل دوبرابر شده است. تورم نقطه‌ای مهر به میزان 2/ 39درصد برآورد شده است.

   آنالیزتورم ماهانه

مورد دیگری که در این گزارش به آن پرداخته شده، روند تورم ماهانه اقلام خوراکی در نخستین ماه پاییز است. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد در ماه مذکور، به جز 6 مورد همه اقلام خوراکی افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل تجربه کرده‌اند. مورد دیگر اینکه قیمت 53 قلم خوراکی در این گزارش ثبت شده است که از این تعداد به میزان 11 قلم، تورم ماهانه‌ای بالاتر از 10‌درصد را ثبت کرده‌اند که میزان بالایی است. این اقلام شامل سیب‌زمینی، موز، هلو، ماهی قزل‌آلا، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، کدو سبز، تخم‌مرغ ماشینی، خربزه، هندوانه و فلفل دلمه‌ای است. در بین اقلام خوراکی مذکور، فلفل‌دلمه‌ای و هندوانه تورم ماهانه بیش از 21درصد را تجربه کردند. مورد بعدی اینکه تورم ماهانه برای چهارمین ماه متوالی از تیرماه میزانی بالای 3درصد تجربه کرد که نگران‌کننده است. دیگر اینکه 6 قلم کالایی شامل مرغ‌ماشینی، گوشت گوسفند، سیب، پرتقال، انار و هویج‌فرنگی تورم ماهانه منفی را تجربه‌کردند. هویج‌فرنگی با ثبت کاهش قیمت 4/ 19درصدی رکورددار کاهش قیمت در بین اقلام خوراکی به حساب می‌آید. درنهایت اینکه نرخ تورم ماهانه کل کشور در مهرماه به میزان 7/ 3 گزارش شده که از 53 قلم خوراکی منتخب، تعداد 24 مورد، تغییر ماهانه‌‌ای بالاتر از نرخ ماهانه کل کشور را به ثبت رسانده‌اند.

   افزایش قیمت در سایه ارز ترجیحی

 افزایش قیمت کالاهای اساسی در حالی است که بر اساس آمار بانک مرکزی در 7 ماه نخست سال جاری به میزان 5/ 9میلیارد دلار ارز ترجیحی به کالاهای اساسی تخصیص داده شد که در حدود 5/ 1میلیارد دلار بیش از مصوبه مجلس به کالا‌های اساسی ارز ۴۲۰۰ تومانی در بازه زمانی مذکور است. علاوه بر این به میزان 5/ 1میلیارد دلار نیز افزون بر ارز تخصیصی به کالا‌های اساسی، برای واردات واکسن پرداخت شده است. بنابراین می‌توان گفت در 7 ماه ابتدایی سال معادل 11میلیارد دلار ارز ترجیحی اختصاص داده شده است. با توجه به افزایش قیمت کالاهای اساسی به‌ویژه قیمت مرغ، تخم‌مرغ و روغن می‌توان دریافت، تخصیص ارز ترجیحی نمی‌تواند راه‌حل مناسبی برای کنترل قیمت‌ها باشد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در این زمینه نیز دلایل مشخصی وجود دارد. دلیل اول این است که معمولا نهاده‌ها با قیمت ترجیحی به اندازه مورد نیاز به دست تولید‌کننده نمی‌رسند. نکته بعدی اینکه قیمت نهایی در بازار تعیین می‌شود و تابع مستقیم عرضه و تقاضاست. به همین دلیل نمی‌توان تنها با کاهش هزینه‌های تولید‌کننده، قیمت‌های نهایی کالاهای اساسی را کاهش داد. این اخلال در نظام بازار تنها به کام ذی‌نفعان ارز ارزان خواهد بود و نه طبقه محروم جامعه.

   کدام گروه‌ها بیشتر رشد کردند؟

در بخش دیگری از گزارش مذکور، تغییرات متوسط قیمت اقلام خوراکی برای 6 گروه‌ مختلف کالاهای خوراکی در مناطق شهری در مهرماه سال جاری بررسی شده است. این گروه‌ها شامل «نان و غلات»، «گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها»، «لبنیات، تخم‌مرغ و انواع روغن»، «میوه و خشکبار»، «سبزیجات و حبوبات» و «قند و شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها» است. بر این اساس در گروه «نان و غلات» اقلام برنج ایرانی درجه یک با 7/ 9درصد، ماکارونی با 7/ 4درصد و شیرینی خشک با 6/ 3درصد بیشترین رشد قیمت را طی مهر ماه به ثبت رساندند.

در گروه «گوشت قرمز، ‌سفید و فرآورده‌های آنها» ماهی قزل‌آلا با 14درصد و کنسرو ماهی تن با 6/ 1درصد بیشترین رشد را به ثبت رساندند. همچنین در این گروه، گوشت گوسفند و مرغ ماشینی با منفی 5/ 0درصد بیشترین کاهش قیمتی را در بازه زمانی مذکور داشته‌اند. در گروه «لبنیات، تخم‌مرغ و انواع روغن» بیشترین افزایش قیمت مربوط به تخم‌مرغ ماشینی بود که در نخستین ماه پاییز به میزان 8/ 16درصد افزایش قیمت را تجربه کرد. پنیر ایرانی و ماست پاستوریزه به ترتیب با 2/ 9 و 6/ 6درصد در رتبه‌های بعدی رشد قیمتی در این گروه قرار گرفتند. در گروه «میوه و خشکبار» هندوانه با ثبت رقم 2/ 21درصد و ‌خربزه با 3/ 17درصد بالاترین رشد قیمتی در این گروه را رقم زدند. همچنین در این گروه انار با ثبت منفی 2/ 9درصد و پرتقال با منفی 9/ 6درصد بیشترین کاهش قیمتی را در ماه مذکور تجربه کردند. در گروه «سبزیجات و حبوبات» فلفل دلمه‌ای با 7/ 22درصد، کدو سبز با 5/ 16درصد و گوجه‌فرنگی با 2/ 14درصد بالاترین رشد قیمت را ثبت کردند. همچنین در این گروه، هویج‌فرنگی با منفی 4/ 19درصد بیشترین کاهش قیمتی ماهانه را ثبت کردند. در نهایت در گروه «قند، شکر و آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها» بیشترین افزایش قیمت نسبت به شهریور ماه مربوط به رب گوجه‌فرنگی با 16درصد و سس گوجه‌فرنگی با 8درصد بوده است.

   مقایسه قیمتی 6 کالای اساسی

اگرچه گزارش تورم مرکز آمار حاوی اطلاعات مهم و مفیدی است، اما می‌توان تحلیل‌های بیشتری را درباره آمارهای منتشرشده به‌کار گرفت. بر این اساس «دنیای‌اقتصاد» با انتخاب 6 کالای اساسی در سبد مصرف خانوار، به بررسی تغییرات ماهانه و نقطه‌ای این اقلام در مقایسه با تورم ماهانه و تورم نقطه‌ای کل پرداخته است. براین اساس 6 قلم کالای روغن‌مایع، مرغ، چای خارجی، گوشت گاو یا گوساله، شیر پاستوریزه و برنج ایرانی انتخاب شده‌اند و این بررسی برای آنها صورت گرفته است. نتایج این مقایسه حاکی از آن است که تمام اقلام مذکور تورم نقطه‌ای بالاتری از نرخ تورم کل تجربه کرده‌اند. همچنین در ارتباط با تورم ماهانه نیز تنها برنج ایرانی، تورمی بالاتر از نرخ تورم ماهانه را تجربه کرد و مابقی اقلام تورمی پایین‌تر را ثبت کرده‌اند. بنا بر آمارهای رسمی، تورم ماهانه در این ماه به میزان 7/ 3درصد و تورم نقطه‌ای نیز معادل 2/ 39درصد برآورد شده است.

 

 

این مطلب برایم مفید است
10 نفر این پست را پسندیده اند