آی‌تی ایران: سرمایه‌‌گذاری عظیــم چینــی‌ها روی استارت‌آپ‌های فعال در سیلیکون‌ولی فرصت‌ها و البته تهدیدهای فراوانی را در این اکوسیستم استارت‌آپی ایجاد کرده است. قدمت این سرمایه‌گذاری‌ها به حداقل سه‌دهه پیش می‌رسد اما سال ۲۰۱۴ نقطه عطفی در این راه بود. به گزارش CBInsights، در سال ۲۰۱۴ میلادی سرمایه‌گذاران چینی در ۱۰۱ قرارداد همکاری با استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی شرکت کردند که این رقم، سه برابر بیشتر از آمار ثبت‌شده در سال ۲۰۱۲ میلادی بود.

سرمایه‌گذاری چند میلیون دلاری شرکت چینی Alibaba روی استارت آپ Quixey از جمله مواردی است که به موشکافی هر چه دقیق‌تر فرآیند جذب سرمایه استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی از طرف‌های چینی و البته مشکلات و پیامدهای آن کمک خواهد کرد. Quixey در پرتو قراردادی به ارزش ۱۱۰ میلیون دلار، روند جذب سرمایه را از شرکت علی‌بابا در دو دوره زمانی در سال ۲۰۱۳ و ۲۰۱۵ میلادی آغاز کرد. این قرارداد در ابتدای امر حسادت بسیاری از استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی را برانگیخت اما در ادامه راه طرف چینی از پرداخت سرمایه تعهد شده سر باز زد. استارت‌آپ Quixey با مشکلات مالی مواجه شد تا اینکه علی‌بابا اعلام کرد حاضر است به این شرکت وام بدهد و در مقابل، این استارت‌آپ سیلیکون‌ولی نباید برعلیه چینی‌ها شکایتی را تسلیم مقامات قضایی می‌کرد. در نهایت Quixey مبلغ ۳۰ میلیون دلار از علی‌بابا قرض کرد. روایت عجیب سرمایه‌گذاری علی‌بابا روی Quixey که تکنولوژی جست‌وجو در نرم‌افزارهای همراه را ارائه کرده باعث شد بسیاری از تحلیلگران از نقطه عطفی جدید در روند سرمایه‌گذاری بی‌حد و حصر چینی‌ها روی استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی پرده بردارند.

این در حالی است که در طول دو سال گذشته، غول‌های اینترنتی چینی‌ها از جمله علی‌بابا، بایدو و Tencent در کنار ده‌ها سرمایه‌گذار حقیقی، دفاتر سرمایه‌گذاری خانوادگی و حتی شرکت‌های‌ دولت چینی، با سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی تاثیر ویژه‌ای در روند رشد آنها داشته‌اند. بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتیRhodium Group، سرمایه‌گذاری چینی‌ها روی سیلیکون‌ولی تا پایان نیمه اول سال ۲۰۱۶ میلادی به بیش از ۶ میلیارد دلار رسیده است. قسمت اعظم این سرمایه‌گذاری در ۱۸ ماه گذشته انجام گرفته است. این حجم عظیم سرمایه‌گذاری توسط شرکت‌های چینی به ویژه در حوزه‌هایی مانند واقعیت مجازی و هوش مصنوعی که چینی‌ها در آن همچنان عقب‌تر از همتایان سیلیکون‌ولی خود هستند، تعجب تحلیلگران را به همراه داشته است.

Shoucheng Zhang فیزیکدان استنفورد که دو سال پیش شرکت سرمایه‌گذاری ویژه‌ای را برای پشتیبانی از استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی راه‌اندازی کرده در این خصوص می‌گوید: «چین به این نتیجه رسیده که به الگویی برای دنبال کردن نیاز دارد. الگویی که بتواند این کشور را از مرحله تولید به مرحله ارائه طرح‌های جدید و همراه با نوآوری سوق دهد. سیلیکون‌ولی راه ابریشم جدید و دیجیتالی برای چینی‌ها است». در طرف مقابل، استارت‌آپ‌های آمریکایی نیز با توجه به محیط سختگیرانه سیلیکون‌ولی در زمینه جذب سرمایه، بیش از پیش به دریافت سرمایه از شرکت‌های چینی علاقه‌مند شده‌اند. علاوه بر این، سرمایه‌گذاران چینی می‌توانند چشم‌اندازهای جدیدی را برای تعامل استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی با میلیاردها مشتری چینی، به‌ویژه با توجه به بازار اشباع شده در ایالات متحده آمریکا ایجاد کنند. کریس نیکولسون مدیر اجرایی استارت آپ Skymind.io که دو سال از آغاز فعالیت آن می‌گذرد معتقد است سرمایه‌گذاری چینی‌ها مسیر‌های جدیدی را برای فعالیت شرکت‌های نوپا ایجاد کرده است. مسیری که بر مبنای آن جذب سرمایه در سیلیکون‌ولی، بدون حضور چینی‌ها با اختلال مواجه خواهد شد. بر این اساس، استارت‌آپ‌هایی که در روند جذب سرمایه از سرمایه‌گذاران مطرح بازار نا امید شده‌اند می‌توانند به سرمایه‌گذاران چینی پناه ببرند.

با این وجود، برخی صاحبان کسب و کارهای نوپای سیلیکون‌ولی معتقدند افزایش نفوذ چینی‌ها در بازار سیلیکون‌ولی در نهایت ممکن است به کپی‌برداری از نوآوری‌ها و ایده‌های استارت‌آپ‌ها توسط چشم‌بادامی‌ها منجر شود. چینی‌ها تعاملات عجیب و خاصی هم در روند سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌ها دارند که پیش از این به نمونه‌ای از آن در قالب سرمایه‌گذاری علی‌بابا روی استارت‌آپ Quixey اشاره کردیم. بسیاری از تحلیلگران معتقدند این رفتارهای متفاوت، ریشه در تفاوت‌های فرهنگی طرفین دارد. به‌عنوان مثال، در چین اینکه سرمایه‌گذار ایده‌ای را از یک استارت‌آپ دریافت و در نهایت با تغییر ۱۸۰ درجه‌ای روی رقیب آن شرکت سرمایه‌گذاری کند به هیچ وجه روند عجیبی نیست. این در حالی است که به عقیده نیکولسون، بسیاری از استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی توان مقاومت در مقابل پیشنهادهای نسبتا بد و اینچنینی چینی‌ها را ندارند و مجبورند به هر نحوی شده شرکت خود را سرپا نگه ‌دارند.

روی هم رفته، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران معتقدند سرمایه‌گذاری چینی‌ها درهای جدیدی را برای توسعه کسب و کار استارت‌آپ‌ها در سیلیکون‌ولی باز کرده است. به‌عنوان مثال، CloudFlare استارت‌آپ فعال در حوزه بهبود عملکرد و امنیت وب، در قالب همکاری با بایدو در سال ۲۰۱۵ میلادی توانسته سرویس‌های خود را به دست میلیون‌ها مصرف‌کننده چینی برساند. Artsy، فروشگاه آنلاین فعال در حوزه محصولات هنری نیز توانسته با حمایت سرمایه‌گذاران چینی فعالیت خود را در بازارهایی مانند هنگ‌کنگ گسترش دهد. Alex Tze-Pin Cheng مدیر روابط عمومی نمایندگی بایدو در ایالات متحده آمریکا، دلیل اصلی سرمایه‌گذاری چینی‌ها روی استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی را این چنین عنوان می‌کند: «ما به دنبال سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی هستیم که ارزش استراتژیک برای ما دارند و تکنولوژی‌های جدید و جذابی را برای عرضه در بازار چین به همراه داشته باشند».