در دوره رضا شاه به قرار داد دارسی پایان داده شد و قرارداد جدیدی با شرکت نفت ایران و انگلیس وضع شد که طی آن شرکت نفت بدون نیاز به ارائه هیچ‌گونه گزارشی به دولت ایران می‌توانست کار اکتشاف و استخراج نفت را به مدت ۶۰ سال ادامه دهد و این بار مرجعی برای رسیدگی به اختلافات احتمالی در نظر گرفته نشد و شرکت نفت صاحب صلاحیت دانسته شد.  نخستین زمزمه‌های مخالفت با این رویه پس از سقوط رضا شاه از مجلس چهاردهم جایی که مصدق در آنجا طی نطق‌هایی به سهم ایران و فعالیت شرکت نفت اعتراض کرد، به گوش رسید. به مرور اعتراضات مختلفی به‌ویژه از سوی کارگران شرکت نفت در مخالفت با این روند آغاز شد و به یک جنبش عظیم برای ملی کردن نفت انجامید. سرانجام با تلاش‌های دکتر مصدق و همراهان وی، ماده واحده ملی شدن صنعت نفت در روز ۲۴ اسفند ماه سال ۱۳۲۹ در مجلس شورای ملی مطرح و در روز ۲۹ اسفندماه همان سال به تصویب رسید. مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ تصویب کرد و پیشنهاد به قانون تبدیل شد.