مرتضی آبدار، مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی، محمداسماعیل سعیدی، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس، حجت‌الاسلام احمد حمیدی، رئیس کمیته ارتباطات بین‌الملل تبریز ۲۰۱۸ و معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری تبریز، محمد فاریابی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، محمد فرج‌پور باسمنجی، استاد دانشگاه و فعال رسانه‌ای و بهاره کبیری، دبیر شبکه ملی گردشگری جوانان کشور شرکت‌کنندگان در این میزگرد بودند.

محمداسماعیل سعیدی، نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو در این میزگرد با اشاره به فرصت‌ها و چالش‌های رویداد تبریز ۲۰۱۸ گفت: تبریز ۲۰۱۸، یک رویداد تاریخی و فرصتی طلایی بود که می‎شد با استفاده از آن و معرفی ظرفیت‎ها، آذربایجان‌شرقی را به‌عنوان ویترین گردشگری کشور مطرح کرد و از این اقتصاد فلج‌کننده نفتی رها شد. وی با بیان اینکه رویداد تبریز ۲۰۱۸ می‎توانست نقطه شروع و جهشی برای بهره‌برداری حداکثری باشد، افزود: با مطرح شدن تبریز۲۰۱۸، هماهنگی‎هایی به این منظور در تهران انجام شد، اما مسوولان کشوری به این مساله کم‌توجه بودند، با وجود اینکه زمان زیادی از تعیین این رویداد برای تبریز سپری شده بود، هنوز خبری از مصوبه هیات دولت نبود، از این رو جمعی از نمایندگان تصمیم گرفتند برای ورود دولت به این مساله، تلاش کنند.

وی گفت: به همین منظور جلساتی با وزیر ورزش و جوانان و معاون اول رئیس‌جمهوری برگزار شد که خود آقای جهانگیری اذعان کرد که «فکر نمی‌کردم تبریز دارای چنین ظرفیت‌های گردشگری باشد»، این جلسه باعث گرفتن تصمیمات بین بخشی شد و مقرر شد تا اعتبارات و هزینه‌های ضروری تعیین شده و دولت آن را پرداخت کند. وی افزود: طرح‌هایی همچون اتوبان «تهران-تبریز» و قطار «تبریز-میانه» مطرح شد که در نهایت مقرر شد طرح‌هایی تعیین و معرفی شوند که تا سر رسیدن رویداد تبریز ۲۰۱۸ و اتمام آن بتوان از پس تامین هزینه و تکمیل این طرح برآمد، نمایندگان پیشنهاد کردند تا در بودجه، ردیف خاصی به مقدار ۱۰۰ میلیارد در نظر گرفته شود و این پیشنهاد در کمیسیون فرهنگی مصوب شد.

سعیدی تاکید کرد: با آقای نوبخت صحبت کردیم تا هزینه‌ها و اعتبارات به این منظور به‌طور کامل اختصاص پیدا کند که این هم محقق نشد و از ۱۰۰ میلیارد هم تنها ۱۰ میلیارد اختصاص داده شد. وی گفت: با ورود هیات دولت و وزارتخانه‌ها امیدی وجود داشت تا پشتیبانی از تبریز ۲۰۱۸ کامل شود که به جز سازمان ورزش و جوانان بقیه به‌صورت جدی ورود نکردند.

وی با تاکید بر اینکه انتظاری که از وزارت امور خارجه و رایزنان فرهنگی آن داشتیم، برآورده نشد، اظهار کرد: رویداد تبریز ۲۰۱۸ موضوع مهمی بود که می‌توانست تحول ایجاد کند، می‌شد از ظرفیت سمن‌ها در خارج از کشور استفاده کرد، اما در جلسه‌ای که با حضور آقای ظریف برگزار شد، ادعا شد که تبریز همکاری نکرده است.

 ۲۰۱۸ نقطه آغازین تحول گردشگری

مرتضی آبدار، مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی در این میزگرد، با بیان اینکه مصوبه دولت برای این رویداد شامل سال شمسی ۱۳۹۷ بود، گفت: تبریز ۲۰۱۸ یقینا بازتعریفی در حوزه گردشگری است که با توجه به تبدیل شدن به یک مطالبه عمومی شاهد تحول این صنعت خواهیم بود. در دو سال گذشته، تبریز ۲۰۱۸ را به استان ۲۰۱۸ تبدیل کرده و به زیرساخت و ظرفیت‌های استان در این دوره پرداختیم.  وی افزود: تبریز ۲۰۱۸ تنها مختص سازمان میراث‌فرهنگی نیست بلکه متعلق به کل کشور است و اداره کل میراث‌فرهنگی، ستاد و دبیرخانه‌ آن است. ما از لحاظ برنامه‌ای و نرم‌افزاری کتابی برای تبریز ۲۰۱۸ تهیه کرده و با امضای معاون رئیس‌جمهوری، وظایف را به مدیران کل استان ابلاغ کردیم.

وی با اشاره به چالش‌های تبریز ۲۰۱۸ اظهار کرد: عدم درک صحیح رویداد جهانی در کشور، عدم تبیین صحیح جایگاه و موضوع رویداد، ایجاد انتظارات کاذب از رویداد، عدم ثبات مدیریتی در سطوح مختلف ملی و استانی، عدم بسترسازی مناسب برای جلب مشارکت عمومی، تاثیر سیاست‌های بین‌المللی ضد ایرانی در معرفی رویداد، وجود برخی محدودیت‌ها و نگاه سلیقه‌ای به مقوله گردشگری، عدم هم‌افزایی ملی برای رویداد، عدم تخصیص به موقع و کافی اعتبارات، عدم برنامه‌ریزی بخش خصوصی در جلب گردشگران، کمبود زیرساخت‌های گردشگری، کمبود اعتبارات آموزش، تبلیغات و بازاریابی در حوزه گردشگری و عدم همراهی دستگاه‌ها و نهادها در اجرای برنامه‌های مصوب از جمله چالش‌های رویداد تبریز ۲۰۱۸ بود.

 تبریز در ردیف مقاصد گردشگری کمتر شناخته‌شده

وی با بیان اینکه در ایران سه مقصد گردشگری ناشناخته، کمتر شناخته‌شده و شناخته‌شده تعریف شده است که تبریز در ردیف مقاصد گردشگری کمتر شناخته‌شده قرار دارد، افزود: مجموعه استان با استفاده از فرصت به‌دست آمده تمام تلاش خود را انجام داده است تا تبریز و آذربایجان‌شرقی را به‌عنوان یک مقصد گردشگری جذاب به جایگاه متناسب با داشته‌های خود برساند و از تمام دستگاه‌های دخیل در امر گردشگری انتظار داریم با همکاری بیشتر امکان ارتقای جایگاه گردشگری استان در بین استان‌های کشور را فراهم آورند.

 تبریز ۲۰۱۸ به پایان نرسیده است

وی اظهار کرد: تبریز ۲۰۱۸ به پایان نرسیده بلکه این رویداد نقطه‌ شروع و آغازین است و همچنان به اجرای برنامه‌های آن تا سال ۱۴۰۰ ادامه خواهیم داد. وی با اشاره به فرصت‌های ایجاد شده در تبریز ۲۰۱۸ تشریح کرد: افزایش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه گردشگری، افزایش زیرساخت‌های گردشگری، طرح واژه گردشگری به‌عنوان کلید توسعه اقتصادی، معطوف شدن نگاه‌های ملی و بین‌المللی با طرح نام تبریز، معرفی تبریز به‌عنوان مقصد گردشگری، ایجاد امکان و برگزاری رویدادهای مختلف ملی و بین‌المللی، ایجاد هم‌افزایی بین دستگاه‌های اجرایی استان، مطرح شدن توسعه گردشگری به‌عنوان یک مطالبه عمومی، ارتقای تعاملات با کشورهای خارجی در زمینه توسعه تعاملات گردشگری و حضور مستمر گروه‌های مستندساز داخلی و خارجی از جمله فرصت‌های ایجاد شده در تبریز ۲۰۱۸ است.وی افزود: شرح وظایف در تبریز ۲۰۱۸ برای هر دستگاه مشخص بود و معتقدم هر یک از این کمیته‌ها باید اقدامات انجام شده در این رویداد را تشریح کنند.

وی با بیان اینکه رویداد تبریز ۲۰۱۸ دارای محور عمرانی بود، گفت: در این رویداد ۱۰۸ رویداد عمرانی با ۷۶۵ میلیارد تومان اعتبار در طول چهار سال تعریف شده بود و دومین محور نیز رویداد محور بود که ۱۶۳ رویداد در آن تعریف شده و تمامی دستگاه‌ها در قبال اجرای آن تعهد کردند که تاکنون حدودا بالای ۷۰ درصد از این رویدادها اجرایی شده است.وی ادامه داد: اخیرا با تامین اعتبار ۱۲۶ میلیارد تومانی از محل استانی، ملی و تبریز ۲۰۱۸، ۱۴۰ طرح مرمتی و زیرساخت گردشگری تعریف شده و در مرحله واگذاری و اجرا است که در استان به‌عنوان خروجی تبریز ۲۰۱۸ بوده است و امیدوارم با تخصیص مناسب اعتبار هرچه زودتر شاهد اتمام آنها باشیم و ۱۸ میلیارد تومان نیز به تمامی رویدادهای تبریز ۲۰۱۸ تخصیص یافته است.

وی با اشاره به راهکارهای توسعه گردشگری در سال‌های آینده اظهار کرد: تدوین و برنامه‌ریزی به منظور ایجاد یک رویداد دائم، تلاش در راستای بسترسازی عمومی و تبیین اهمیت جایگاه گردشگری در سطوح مختلف افکار عمومی، تلاش در راستای معرفی تصویر واقعی و صحیح از ایران در جامعه بین‌الملل، برنامه‌ریزی به منظور اصلاح نگاه سلیقه‌ای به مقوله گردشگری و صنایع وابسته در سطح ملی، ملزم کردن بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد به منظور مشارکت در توسعه گردشگری، تسهیل و بسترسازی جذب سرمایه‌گذاری خارجی به منظور ارتقای سطح درآمد ارزی و ایجاد اشتغال در راستای اهداف سند چشم‌انداز، استفاده از تجربیات کشورهای توسعه‌یافته در زمینه گردشگری، نهادینه شدن نگاه فرابخشی و فرادستگاهی به مقوله گردشگری در راستای سیاست عبور از اقتصاد نفتی و تکیه بر اقتصاد گردشگرمحور از جمله راهکارهای توسعه گردشگری در سال‌های آینده است.

حجت‌الاسلام احمد حمیدی، رئیس کمیته ارتباطات بین‌الملل تبریز ۲۰۱۸ نیز در این میزگرد با بیان اینکه قرار بود این رویداد نقطه شروع برای جذب گردشگر، معرفی تبریز و ظرفیت‌های گردشگری استان باشد، گفت: متاسفانه نگرش کلان برای استفاده از ظرفیت گردشگری برای توسعه متوازن کشور وجود ندارد که از این طریق بتوان مشکلات اقتصادی و بیکاری را هم حل کرد، این اهتمام را در ستاد ملی تبریز ۲۰۱۸ هم ندیدم.وی ادامه داد: مشکل اصلی در رویداد تبریز ۲۰۱۸ این بود که اهتمام کافی و جدی در سازمان میراث‌فرهنگی کشور به این منظور وجود نداشت؛ به‌طوری که آقای مونسان معتقد بودند که کتابچه‌ای که با اهتمام نهادهای استان به این منظور چاپ و تدوین شده بود و برنامه‌های تدوین شده در این راستا هیچ کدام به درد نمی‌خورند.

وی در ادامه از انجام ۱۷۶ عنوان فعالیت در مجموعه شهرداری تبریز به منظور رویداد تبریز ۲۰۱۸ خبر داد و گفت: برگزاری ۷۱ عنوان نمایشگاه و نشست ملی و بین‌المللی، امضای هفت‌تفاهم‌نامه، برگزاری ۱۷ هفته فرهنگی و خواهر خواندگی، تبلیغ در تمامی مراکز استان‌ها، برگزاری برنامه‌های رسانه‌ای و آموزشی و ملی و فراملی از این برنامه‌ها بود.محمد فاریابی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز نیز در این جلسه، اظهار کرد: در دولت اراده‌ جدی وجود نداشت تا تبریز ۲۰۱۸ را با موفقیت به پایان برساند.وی با بیان اینکه ما می‌توانستیم برای رویداد تبریز ۲۰۱۸ برنامه داشته باشیم، گفت: بی برنامگی در تبریز ۲۰۱۸ از اصلی‌ترین مشکلات این رویداد بود، در حالی که ستاد ادعا می‌کند برنامه‌ یکساله برای آن ارائه دادیم، پس اگر برنامه داشتیم چرا در اواسط تبریز ۲۰۱۸، قرارداد برند تبریز را انعقاد می‌کردیم یا چرا میدان آذربایجان، فرودگاه و مقبره‌‌الشعرا در طول تبریز ۲۰۱۸ در حال تعمیر بوده و هست؟

وی ادامه داد: اگر برای تبریز ۲۰۱۸ برنامه اساسی داشتیم بی‌شک اکنون تمامی این برنامه‌ها محقق شده بود.وی با بیان اینکه در حوزه‌ گردشگری متولیان مختلفی در استان وجود دارد، خاطرنشان کرد: وحدت فرماندهی برای توسعه‌ گردشگری در کشور ما وجود ندارد، تمام دستگاه‌ها به نوعی در گردشگری سهمی دارند و ما به‌طور دقیق نمی‌دانیم متولی اصلی گردشگری در کشور چه کسی است، اگر بگوییم سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است این گفته دور از انصاف است؛ چرا که اعضای سازمانی که در طول سال سه مرتبه تغییر می‌کند، نمی‌تواند متولی گردشگری شود.عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز افزود: پیشنهاد می‌کنم دپارتمان بازاریابی فرهنگی در تبریز برای نخستین بار در ایران تشکیل شود، دومین طرح نیز طراحی برنامه بازاریابی مقاصد است.

 نسبت به تبریز نگاه ملی وجود ندارد

محمد فرج‌پور باسمنجی، استاد دانشگاه و فعال رسانه‌ای در ادامه این میزگرد با بیان اینکه متاسفانه نسبت به تبریز نگاه ملی وجود ندارد، گفت: اگر در کتب درسی، اسم شهرهایی مثل یزد و کاشان، چند بار آمده باشد، یک بار هم اسم تبریز نیامده است، مراغه و تبریز جزو ۱۰ شهر تاریخی کشور هستند و تبریز در زمان‌های مختلف همچون دوران سلجوقیان، اتابکان، ایلخانیان، صفویه و دوران قاجار، ۹ بار پایتخت ملی و محلی شده است.وی افزود: با وجود اینکه تبریز یکی از ۱۰۰ شهر مهم جهان اسلام و مهم‌ترین شهر سیاسی کشور بوده و دو مورد از تاثیرگذارترین انقلاب‌ها مثل انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی ایران از تبریز شروع شده است، آنچنان مورد توجه قرار نگرفته است.