خانه / تاريخ و اقتصاد / بحران دستگیری کنسول آلمان از طرف انگلیسی‌ها

روزنامه دنیای اقتصاد - شماره 4010 تاریخ چاپ:1395/12/28 بازدید:1082بار کد خبر: DEN-1095225
بحران دستگیری کنسول آلمان از طرف انگلیسی ها

اواخر اسفند 1293 (مارس 1915) «ویلهلم واسموس» کنسول و ديپلمات آلماني در ایران ناپدید شد. این مساله دولت ايران را دچار بحران شديد کرد كه بالاخره باعث كناره گيري ميرزاحسن مستوفي از رئيس الوزرايي شد و ميرزاحسن مشير الدوله جاي او را گرفت. «واسموس» كنسول آلمان در شيراز كه شهرت داشت ايرانيان و سران بعضي قبايل را ضد انگلستان تحريك مي‌كند در مسير شيراز به بهبهان توسط نيروهاي انگليسي كه طبق موافقت‌نامه سن پترزبورگ جنوب و شرق ايران منطقه نفوذ آنها بود دستگير و بازداشت شده بود. دولت آلمان از طريق نماينده سياسي خود در تهران در اين زمينه به مستوفي رئيس الوزرا ايران اعتراض كرد. مستوفي در پي اين اعتراض از والي (استاندار) فارس خواست كه واسموس را از انگليسي‌ها بگيرد كه انگليسي‌ها خبردادند واسموس از قرارگاه آنها گريخته و احتمالا به برازجان رفته است. والي فارس عازم برازجان شد كه واسموس را تا شيراز بدرقه كند تا نيروهاي انگليسي دوباره او را بين راه دستگير نكنند. مستوفي كه از اين وضعيت و مداخلات انگليسي‌ها خسته شده بود از كار كنارگيري كرد و مشير الدوله رئيس الوزرا شد. اما كابينه مشيرالدوله تنها 18 روز طول کشید و بر اثر فشار روسيه و انگلستان كه نگران افزايش محبوبيت آلمان ميان ايرانيان بودند بركنارشد. پس از انحلال كابينه مشيرالدوله، به فاصله 24 ساعت احمدشاه دو رئيس الوزرا تعيين كرد. اولي را به اصرار سفيران انگلستان و روسيه و دومي را تحت فشار سفيران آلمان و عثماني! و بالاخره مجلس به رئيس‌الوزرای سوم كه عين الدوله بود راي تاييد داد كه او هم سه ماه بعد كناره‌گيري كرد!