خانه / سایت خوان / خاورمیانه منتظر سیاست‌های ترامپ
سایت خوان روزنامه دنیای اقتصاد تاریخ خبر:1396/01/01 ساعت انتشار:09:00:51 بازدید:176بار کد خبر: DEN-1187316

روزنامه شرق در گزارشی نوشت: بحران ‌های خاورمیانه همواره هم کشورهای این منطقه و هم کشورهای دیگر جهان را درگیر خود می ‌کند. دمشق با گذشت شش سال برای حل این مسئله چشم به همکاری و اراده مشترک روسیه و آمریکا دوخته است.

در ادامه این گزارش که به قلم داوود هرمیداس باوند انتشار یافت، آمده است: جامعه جهانی در سالی که گذشت، اتفاق ‌های مهمی را به چشم دید و بر همین اساس نگرانی ‌های زیادی را پشت ‌سر گذاشت و هم‌ اکنون موانعی را پیش‌ روی خویش می ‌بیند و البته امیدواری ‌های زیادی را نیز تجربه کرده است. اگر بخواهیم سرفصل‌ های شاخص سال گذشته را بررسی کنیم، باید به مسئله انتخاب چهره رادیکالی به نام «دونالد ترامپ»، به عنوان رئیس‌ جمهوری کشور مهم و مؤثر آمریکا، شرایط پیش ‌روی منطقه استراتژیک خاورمیانه، پدیده شوم و هزینه‌ سازی چون ترور و سرنوشت برجام به عنوان یکی از مهم‌ترین قراردادهای ١٠ سال اخیر اشاره کنیم.

** ترامپ‌، تهدید!
دونالد ترامپ در حالی بالاخره ساکن کاخ سفید شد که کمتر کسی در اوایل رقابت‌ های انتخاباتی ایالات متحده ورود چنین چهره‌ ای به اتاق بیضی‌ شکل را پیش‌ بینی می ‌کرد. اما او در عین ناباوری هیلاری کلینتون را شکست داد تا نه‌ تنها آمریکایی ‌ها، بلکه مردم سرتاسر جهان نگران آمریکایی باشند که قرار است تا ٢٠٢٠ با نظر و نگاه ترامپ اداره شود. این چهره با شعار اسلام ‌ستیزی و مقابله با مهاجران، آرای مردم را به سمت خودش جلب کرد و با شعارهای پوپولیستی خودش را در کسوت ریاست ‌جمهوری دید؛ نتیجه چنین اتفاقی آن بود که اکنون نظام بین‌ الملل با چالش‌ هایی جدی مواجه شده است.

ترامپ با تخریب دولت باراک اوباما و طرح این شعار که با اخراج مهاجران مشکل اشتغال را برطرف می ‌کند، مردم کشورش را فریب داد تا فضا به گونه ‌ای رقم بخورد که حتی کشورهایی چون آلمان و فرانسه هم به این تصمیم برسند که در ساختار دیپلماسی خود تغییرهایی به وجود بیاورند و از آمریکای ترامپ کمترین آسیب ممکن را ببینند.

بنابراین ساختارهای سیاسی و اقتصادی موجود، چه در خاور دور و چه در آمریکا و اروپا، به فکر تعدیل وضع موجود و تعیین استراتژی ‌های جدید افتادند. در راستای همین دغدغه می ‌توان به انتقادهای صریح آنگلا مرکل و فرانسوا اولاند و همچنین تظاهراتی اشاره کرد که اروپا، استرالیا و خودِ آمریکا نسبت به برخی از برنامه‌ های رئیس‌ جمهور جدید انجام دادند. در حالی جامعه آمریکا چنین واکنش ‌هایی را در اشل بسیار کوچک ‌تر، هنگام جنگ با ویتنام، تجربه کرده بود که تنها به اعتراض دانشجویی ختم شد.

** خاورمیانه‌، متلاطم!
بحران ‌های خاورمیانه همواره هم کشورهای این منطقه و هم کشورهای دیگر جهان را درگیر خود می ‌کند. مهم‌ ترین مسئله سال گذشته و حتی چند سال اخیر را باید «سوریه» بدانیم و شرایطی که این کشور را تا گریبان در بحران فرو برده است.

دمشق با گذشت شش سال برای حل این مسئله چشم به همکاری و اراده مشترک روسیه و آمریکا دوخته است. بنابراین نظام بین ‌الملل، خاورمیانه و البته سوریه و مردم این کشور چشم ‌انتظارند تا با مشی و سیاست ‌های ترامپ در این پرونده آشنا شوند.

نکته معلوم اما این است که برای روسیه، سوریه گزینه‌ ای است تا مسکو به عنوان «محلل» در منطقه شناخته و در نهایت زمینه بهبود روابط با واشنگتن برای کاخ کرملین هموار شود. بشار اسد هم مشخصا منتظر است تا ببیند ترامپ به موضع اوباما متعهد می ‌ماند یا اینکه رفتار دیگری اتخاذ خواهد کرد؛ البته اسد و ولادیمیر پوتین آشکارا از ایجاد منطقه امن در این کشور ناراضی هستند. این در حالی است که کشورهایی چون ترکیه و عربستان که برای ایجاد تحول در خاورمیانه سرمایه‌گذاری وسیعی کرده بودند، شکست سیاسی سختی را متحمل شدند. آنکارا و ریاض که از اوباما به دلیل ممانعت از اقدام تنبیهی علیه دولت سوریه به‌شدت ناراضی‌ بودند، حالا به تماشا نشسته ‌اند تا خط‌ مشی جدید آمریکا در قبال خاورمیانه را ببینند. آنان همچنان امیدوارند که ایالات‌متحده، اسد را برکنار کند تا اهداف ‌شان را محقق‌ شده ببینند.

** ترور‌، پررنگ!
تروریسم همچنان به بهانه دفاع از حق اسلام از سوی گروه‌ هایی که ادعای پوشالی مسلمان ‌بودن را دارند، تمامی جهان را با تهدیدهایی جدی مواجه می‌ کند. تروریسم در حالی در اروپا نفوذ پیدا کرده که آنچه انجام می‌ گیرد، در کنار اروپا، کشورهای اسلامی‌ ای‌ مانند عراق و پاکستان و ترکیه را هدف قرار داده است؛ به طوری که رسانه‌ های جهان هر روز آمادگی پوشش تحرکات تروریستی را دارند.

شاید به همین دلیل یکی از شعارهای اصلی ترامپ این بود که با از بین‌بردن تروریسم بین‌ المللی می‌ تواند آرامش را به جهان تزریق کند که البته تشکیک‌ هایی جدی در این ‌باره وجود دارد؛ چراکه خنثی ‌سازی عملیات‌ های تروریستی اکنون به دلیل کثرت گروه‌ های تروریستی بسیار دشوار شده و به همین دلیل باراک اوباما در ماه‌ های پایانی ریاستش بر آمریکا، با صراحتی خاص عنوان کرد ریشه‌‌ کن‌ کردن تروریسم حداقل ١٠ سال زمان می‌ برد. از سوی دیگر، بُعد ایدئولوژیک و ارزشی ترور، باعث شده تا مقابله با آن به امری دشوار تبدیل شود. اما از آنجایی که این پدیده همه جهان را تهدید می‌ کند و آرامش و امنیت را به‌ طور تمام‌ و کمال به مخاطره می ‌اندازد، بی ‌شک تصمیم‌ گیران بین ‌المللی تمام تلاش خود را به کار خواهند بست تا با همکاری با یکدیگر حمله ‌های نابهنگام را به کمترین میزان خود برسانند؛ هرچند نباید فراموش کرد که کشورها به‌‌ تنهایی قادر به مهار گروه‌ های تروریستی نیستند و لازمه به‌ بن‌ بست‌ کشاندن پدیده سیاه ترور، اجماع جهانی و البته لازمه اجماع جهانی هم اراده کافی برای هم‌ صدایی است.

جهان روزهای حساسی را سپری می ‌کند؛ مشکلات تمام‌ نشدنی اقتصادی که حتی پیشرفت در کشورهای صاحب اقتصاد را با مانع‌ هایی جدی رو به‌ رو کرده است؛ پدیده هزینه‌ ساز تروریسم که متأسفانه در حال تبدیل ‌شدن به بدعتی عادی است و به همین میزان امنیت و در نتیجه آسایش را از جوامع مختلف در پنج قاره سلب کرده است؛ نزاع ‌های داخلی که عموما کشورهای جهان ‌سومی درگیرش هستند تا هم منافع خود را در خطر ببینند و هم مصالح منطقه ‌ای را آسیب‌ پذیر کنند و البته دونالد ترامپی که به واسطه اختیارداری در ایالات متحده آمریکا به‌ تنهایی می ‌تواند نظمِ نظام بین‌ الملل را با چالش‌ هایی جدی مواجه کند. اینها باعث شده تا جامعه جهانی تا سال ‌ها روی آرامش را نبیند. بنابراین می‌ توان نتیجه‌گیری کرد که صاحبان قدرت بیش از پیش باید تمامی هم‌ و غم خود را به کار بگیرند تا بلکه آرامش را به دنیای پیرامون خود تزریق کنند؛ آرامشی که لازمه‌ اش عبور از افراطی ‌گری، واقع‌ بینی و... است؛ کشورها باید بتوانند، با هم ‌صدایی، هم موانع داخلی خود را از بین ببرند و هم جهان را به جایی برسانند که با چالش‌ های کمتری دست‌‌ و پنجه نرم کند.

سالنامه جامع اختصاصی مدیران دنیای سفر انتشارات دنیای اقتصاد