لايحه ارائه اين کمک مالي روز چهارشنبه 10 دسامبر به تصويب مجلس نمايندگان آمريکا رسيد و قرار بود پس از موافقت مجلس سنا تا سقف 15 ميليارد دلار به شرکتهاي خودروسازي جنرال موتورز و کرايسلر کمک شود، اما مجلس سنا با اين طرح مخالفت كرده و موجب افزايش نگرانيها در ميان معامله گران شد.
از ديگر علل کاهش قيمت نفت در روز پاياني هفته گذشته، اعلام کم شدن تقاضاي انرژي در آمريکا، بزرگترين مصرفکننده جهان، در چهار هفته اخير و نيز افزايش ذخيرهسازيهاي نفت خام و فرآوردههاي نفتي طي هفته گذشته بوده است. اداره اطلاعات انرژي آمريکا در گزارش هفتگي خود اعلام كرده ميانگين تقاضاي فرآوردههاي نفتي در اين کشور ظرف چهار هفته گذشته 19 ميليون و 300 هزار بشکه در روز بوده که 1/6درصد کمتر از مدت مشابه در سال گذشته است.
همچنين اداره اطلاعات انرژي آمريکا در تازهترين گزارش خود كه 9 دسامبر منتشر شده است، آمده است: به دليل کاهش تقاضاي جهاني انرژي در سال 2009، ميانگين قيمت نفت خام در اين سال 51 دلار خواهد بود. کاهش رشد اقتصاد جهاني در آينده شديدتر از پيشبينيهاي قبلي بوده و همين موضوع موجب کم شدن بيشتر تقاضاي جهاني نفت و در نتيجه کاهش چشمگير بهاي نفت خواهد شد. اين سازمان پيشبيني کرده است که ميزان تقاضاي جهاني در سال جاري ميلادي 50 هزار بشکه در روز و در سال آينده ميلادي 450 هزار بشکه در روز کاهش يابد.
بر اساس آمار دبيرخانه سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) قيمت سبد نفتي اوپك از 67/36 دلار در هر بشكه در تاريخ 5 دسامبر به دليل احتمال كاهش توليد اين سازمان و نيز كاهش توليد روسيه، به بشكهاي معادل 14/40 دلار در هر بشكه در تاريخ 11 دسامبر افزايش يافته است. اجلاس آينده اوپک قرار است در 17 دسامبر در شهر وهران الجزاير برگزار شود.
ميانگين هفتگي بهاي سبد نفتي اوپک در هفته منتهي به 11 دسامبر با 2 دلار و 32 سنت كاهش نسبت به هفته پيش از آن به هر بشکه 38 دلار و 45 سنت رسيده است.
سبد نفت خام اوپک در بردارنده 13 نوع نفت خام اعضاي اين سازمان شامل مخلوط الجزاير، گريسول آنگولا، اورينته اکوادور، ميناس اندونزي، سنگين ايران، سبک بصره، صادراتي کويت، اس سيدر ليبي، سبک «بوني» نيجريه، مارين قطر، سبک عربي عربستان سعودي، موربان امارات و بي.سي.اف 17 ونزوئلا است.
ميانگين بهاي هر بشکه نفت خام صادراتي ايران در روز 3 دسامبر به بشکهاي 41 دلار و 81 سنت رسيد. بر اساس آمارهاي امور بينالملل شرکت ملي نفت ايران، ميانگين وزني هر بشکه نفت خام سبک ايران به مقصدهاي مختلف در روز چهارشنبه(3 دسامبر) 42 دلار و 97 سنت بود و همين رقم براي نفتخام سنگين در سطح 40 دلار و 32 سنت قرار داشت. همچنين قيمت هر بشکه نفت خام سبک ايران به بازار آفريقاي جنوبي 42 دلار و 86 سنت و هر بشکه نفت خام سنگين ايران به اين بازار 40 دلار و 81 سنت گزارش شده است. هر بشکه نفت خام سبک ايران در بازار آسيا 43 دلار و 10 سنت، در شمال غربي اروپا 42 دلار و 28 سنت و در بازار مديترانه 42 دلار و 11 سنت معامله شده است. هر بشکه نفت خام سنگين ايران نيز در بازار آسيا40 دلار و 81 سنت، در شمال غربي اروپا 40 دلار و 22 سنت و در بازار مديترانه 39 دلار و 91 سنت به فروش رسيده است. به دنبال احتمال كاهش توليد اوپك در اجلاس 17 دسامبر و نيز احتمال كاهش توليد روسيه، قيمت نفت WTI از 57/41 دلار در هر بشكه در تاريخ 5 دسامبر به بيش از 47 دلار در هر بشكه در تاريخ 11 دسامبر افزايش يافت ولي مجددا به دليل كاهش تقاضاي نفت خام آمريكا و افزايش ذخيره سازيهاي نفتي و فرآوردههاي نفتي آمريكا طي دو هفته گذشته و نيز تصميم سناي آمريكا مبني بر عدم اعطاي كمك مالي به خودروسازان اين كشور، روند نزولي را در پيش گرفته و به كمتر از 5/46 دلار در هر بشكه در تاريخ 12 دسامبر كاهش يافته است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژي آمريکا ميزان ذخاير نفت خام اين کشور در هفته منتهي به 5 دسامبر 2008 معادل 8/320 ميليون بشکه بوده است که در مقايسه با هفته قبل به ميزان 400 هزار بشكه افزايش يافته است و معادل 3/16 ميليون بشكه نيز از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 7دسامبر 2007 بيشتر است. ميزان اين ذخاير بر حسب روز نسبت به هفته قبل به ميزان 1/0 روز كاهش يافته و به سطح 8/21 روز رسيده است ولي به ميزان 9/1 روز بيشتر از ميزان مشابه سال قبل است.
ميزان ذخاير بنزين آمريکا در هفته منتهي به5 دسامبر به ميزان 8/3 ميليون بشكه افزايش يافته و به سطح 7/202 ميليون بشكه رسيده است كه به ميزان 500 هزار بشكه بيشتر از ميزان مشابه سال قبل ميباشد. همچنين در حالي که تحليلگران پيشبيني ميکردند ميزان ذخاير فرآوردههاي نفتي آمريکا طي هفته گذشته به ميزان يک ميليون و 400 هزار بشکه کاهش يابد، اين ذخاير به ميزان 6/5 ميليون بشکه افزايش يافت كه به ميزان 600 هزار بشكه كمتر از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 7 دسامبر 2007 ميباشد.
با آغاز زمستان در آمريکا و افزايش تقاضاي سوخت گرمايشي به ويژه در مناطق شمالي اين کشور، ميزان ذخاير فرآوردههاي پالايشي که شامل گازوييل و سوخت گرمايشي است، به شدت مورد توجه قرار ميگيرد.
توليد نفت خام آمريكا از 118/5 ميليون بشكه در روز در تاريخ 28 نوامبر به 152/5 ميليون بشكه در روز در تاريخ 5 دسامبر افزايش يافته است كه معادل 35 هزار بشكه بيشتر از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 7 دسامبر 2007 ميباشد. در همين زمان ميزان واردات نفت خام آمريكا از 504/9 ميليون بشكه در روز به 959/9 ميليون بشكه در روز افزايش يافته است كه به ميزان 104 هزار بشكه در روز كمتر از ميزان مشابه سال قبل ميباشد.
پيشبيني قيمت نفت خام WTI:
در هفته گذشته ذخيرهسازيهاي نفت خام آمريكا در حدود 400 هزار بشكه افزايش يافت و در حال حاضر سطح مذكور در بيشترين مقدار خود نسبت به پنچ سال گذشته قرار دارد. اين موضوع نشان ميدهد كه كاهش در مصرف نفت بيشتر از كاهش توليد اعضاي اوپك بوده است و تصميم همكاري غير اوپكيها براي كاهش توليد و همكاري با اوپك نيز در اين راستا بوده است. در شرايط فعلي، اوپك و غيراوپك بايد به سرعت تصميم گرفته و از طرف ديگر اعضاي اوپك نيز بايد به تصميم اتخاذ شده پايبند باشند.
بازار نفت منتظر اخبار جديد درباره اوضاع اقتصادي است كه آمار منتشره حاكي از عدم بهبود شرايط است. با توجه به سقوط شديد قيمت نفت در ماههاي اخير و شكسته شدن بسياري از سطوح حمايتي، قيمت نفت در برخورد با سطوح حمايتي پايينتر با احتياط عمل كرده و گاهي با خيزش قيمت روبهرو ميشود و در برخورد با سطوح مقاومتي بار ديگر روند نزولي پيش ميگيرد.
در چنين شرايطي نوسانات قيمت افزايش مييابد. اين امر در روز جمعه مشاهده گرديد به طوري كه قيمت با برخورد به سطح مقاومتي 48 و 50 دلار به شدت كاهش يافت و در سطح 45 دلار با حمايت روبهرو شد.
ارزش برابري يورو در مقابل دلار كه در حد 27/1 با سطح حمايتي روبهرو شده و در اين سطح به ثبات رسيده بود روند معكوس به خود گرفت و تا سطح مقاومتي 34/1 افزايش يافت كه در پي آمار منفي منتشره براي آمريكا صورت پذيرفت. اين امر توانست در افزايش قيمت نفت اثرگذار باشد. نكته قابل توجه وجود شرايط كنتانگو در بازار نايمكس است و قيمت قراردادهاي ماههاي سالهاي آينده بالاتر هستند، اين موضوع دلالت بر اين دارد كه بازار همچنان نگران از وضعيت عرضه نفت در سالهاي آتي بوده و انتظار برگشت روند افزايش قيمتها را دارد.
جدول شماره 1 پيشبيني قيمت نفتخام WTI را براي هفته آتي نشان ميدهد. بر مبناي عوامل بنيادي قيمت 45 دلار در بشكه پيشبيني ميشود و عوامل غيربنيادي بين 5 تا 10 دلار بر قيمت اثرگذار است.
جدول 1: پيشبيني قيمت WTI بر مبناي عوامل بنيادي و قرار دادهاي آتي
جدول شماره 2 محدودههاي حمايت و مقاومت در روند قيمت نفت WTI را نشان ميدهد. در روند کاهشی قيمت 42 دلار در هر بشكه سطح حمايتي است كه مانع كاهش بيشتر و در روند افزايشی قيمت 50 دلار مانع افزايش بيشتر ميباشند. بدين معنی که احتمال تغيير روند قيمت با نزديک شدن به اين سطوح قيمتی بسيار بالاست.
جدول 2: قيمتهاي حمايت و مقاومت نفتخام WTI
منابع و ماخذ:
Monthly Oil Report, International Energy Agency,5 December 2008.
www.Bloomberg.com
WWW.IEA.Org
WTI Price, Reuters News Service (www.reuters.com)m
Daily Basket Price . www.Opec.org
كارشناس ارشد اقتصاد انرژي، موسسه مطالعات بينالمللي انرژي
شاخص
دنيای اقتصاد
