انفجار بزرگ!

انفجار بزرگ!

مجلس شورای ملی در 29 اسفند 1329 گزارش پیشنهادی کمیسیون نفت را در حالی که «حسین علا» در 21 اسفند سمت نخست‌وزیری را عهده‌دار شده بود، به شرح ذیل تصویب کرد. «به نام سعادت ملت ایران و به منظور تامین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نماییم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام شود، یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری در دست دولت قرار گیرد.» تصمیم تاریخی مجلس شورای ملی بازتاب وسیع مطبوعات داخلی و خارجی را به همراه داش...

بیشتر
دیدار با گذشته های دور

دیدار با گذشته‌های دور

اشاره: فرد ریچاردز (۱۹۳۲ – ۱۸۷۸)، سیاح انگلیسی سفرنامه‌ای مشهور دارد که شامل یادداشت‌های سفر به ایران و نقاشی‌های او حین این سفر در سال 1300 ه.ش است. ریچاردز دارای عنوان نقاش و حکاک سلطنتی بوده و در کالج سلطنتی هنرهای زیبا عضویت داشته است. وی آثار خود را در کالج سلطنتی و انجمن سلطنتی نقاشان و حکاکان و انجمن هنرهای گرافیک و همچنین در کشورهای خارج به معرض نمایش گذاشت؛ مناظری از شهرهای آکسفورد، رم، ونیز، فلورانس و ویندسورواتون نقاشی کرد و آنها را در کتابی انتشار داد. اکنون ...

بیشتر
روزی که نخستین شرکت تجاری دنیا تاسیس شد

روزی که نخستین شرکت تجاری دنیا تاسیس شد

کمپانی هند شرقی هلند (Dutch East India Company) بیستم مارس سال ۱۶۰۲ میلادی تاسیس شد. این شرکت، نخستین شرکت بین‌المللی تجاری و استعمارگر ثبت شده در دنیا است. شرکت هند شرقی هلند در ابتدا با هدف تجارت ادویه بین آسیا و اروپا شکل گرفت، اما به تدریج حوزه فعالیت خود را به کالاهای استراتژیک و حمل‌ونقل گسترش داد. شرکت هند شرقی که در زبان هلندی به اختصار VOC نامیده می‌شد، اولین شرکتی بود که سهام خود را به صورت عمومی منتشر کرد. سهام این شرکت مدتی پس از صدور، در شهرهای مختلف اروپای غربی م...

بیشتر
بحران دستگیری کنسول آلمان از طرف انگلیسی ها

بحران دستگیری کنسول آلمان از طرف انگلیسی‌ها

اواخر اسفند 1293 (مارس 1915) «ویلهلم واسموس» کنسول و ديپلمات آلماني در ایران ناپدید شد. این مساله دولت ايران را دچار بحران شديد کرد كه بالاخره باعث كناره گيري ميرزاحسن مستوفي از رئيس الوزرايي شد و ميرزاحسن مشير الدوله جاي او را گرفت. «واسموس» كنسول آلمان در شيراز كه شهرت داشت ايرانيان و سران بعضي قبايل را ضد انگلستان تحريك مي‌كند در مسير شيراز به بهبهان توسط نيروهاي انگليسي كه طبق موافقت‌نامه سن پترزبورگ جنوب و شرق ايران منطقه نفوذ آنها بود دستگير و بازداشت ...

بیشتر
طرح بزرگ مجلس شانزدهم

طرح بزرگ مجلس شانزدهم

مجلس شانزدهم شورای ملی در حالی تاسیس شد که بحث بر سر لایحه الحاقی یا گس گلشاییان در اواخر مجلس پانزدهم ادامه داشت، اما با توجه با اینکه عمر مجلس به پایان رسید این مجلس نتوانست تصمیمی در این مورد بگیرد. آغاز مجلس شانزدهم نیز با شبهه ای انتخاباتی شروع شد، اما با ورود نمایندگان تهران به مجلس و تاسیس کمیسیون نفت، مرحله جدیدی از مباحث مربوط به قرارداد الحاقی در مجلس به راه افتاد و حل مشکل نفت از اختیار دولت و مجلس خارج شد و در اختیار کمیسیون قرار گرفت. تا قبل از ملی شدن صنعت نفت، سهم ایرانیان از ...

بیشتر
عیدی آخر سال در دوره قاجار

عیدی آخر سال در دوره قاجار

امین محمدی، پژوهشگر تاریخ

در گستره تاریخ ایران، تامین منابع مالی برای پرداخت حقوق (مواجب) و دستمزدها یکی از چالش‌های مهم برای تمامی حکومت‌ها بوده است؛ چراکه حکومت اگر نمی‌توانست به‌موقع حقوق کارکنان کشوری و لشکری را پرداخت کند، احتمال رشوه‌گیری، فساد، سرکشی و شورش آنها وجود داشت و چه بسا بسیاری از آنها با گرایش به دشمنان زمینه سقوط حکومت و روی کار آمدن حکومت جدید را فراهم می‌آوردند. نمونه بارز این موضوع، قوای‌نظامی بود که بی‌...

بیشتر
گفته ها

گفته‌ها

ایران پیش از ملی کردن نفت، کشور فقیری بود که زیر فشار اقتصادی قرار داشت و در رشته‌های بازرگانی و کشاورزی عقب بود. همچنین ایران در زمینه‌های هنری مانند موسیقی، تئاتر و سینما... پیش از ملی کردن نفت، موفقیت چندانی نداشت ولی پس از جذب درآمد حاصل از فروش نفت در عرصه‌های فرهنگی هنری پیشرفت کرد. بنابراین زمینه برای ملی کردن صنعت نفت در جامعه فراهم بود و فعالیت‌هایی برای تشکیل احزاب و گروه‌های مختلف در کشور انجام می‌شد. در آن دوران بخش اندکی از حاکمیت ایران در دست شوروی...

بیشتر
انتشارات دنیای اقتصاد سالنامه جامع اختصاصی مدیران